Patlatma Ve Diğer Yapay Kaynakları Kullanarak Titreşim Hızı Tahmin Yöntemi

Patlatma ve Diğer Yapay Kaynakları Kullanarak Titreşim Hızı Tahmin Yöntemi Buluş, patlatma ve diğer herhangi bir yapay kaynak (yere ağırlık düşürme, yere iş makinesi ile vurdurma gibi) kullanarak oluşturulan sismik dalgaların soğrulma katsayısı, frekans içeriği, yüzey dalga hızı ve kaynak- hedef nokta arası mesafe parametreleri kullanılarak, hedef lokasyonda yaratacağı titreşim hızını tahmin eden formül, bu formülü çalıştıran bilgisayar algoritması ve formül parametrelerinin bulunmasını sağlayan ölçüm yöntemidir. Bu formül, 1960 lı yıllardan beri kullanılan geleneksel, titreşim hızı-ölçekli mesafe ilişkisi ile belirlenen görgül formüle benzemekle beraber, geleneksel formüldeki arazi katsayılarını bulmak için en az 30 patlatma verisi ile titreşim hızı ve ölçekli mesafe arasındaki ilişkiyi modellemek için istatistiksel bir yöntem olan regrasyon analizi kullanılmaktadır. Ancak, regrasyon analizinin bazı kısıtlamaları vardır: Klasik regresyon modelleri, bağımsız değişkenler ve bağımlı değişken arasındaki ilişkiyi doğrusal olarak modeller. Bu, ilişkinin doğrusal olmayabileceği durumlarda modelin doğruluğunu etkilemektedir. Ayrıca, patlatma yapılacak sahadaki jeolojik değişimlerden kaynaklı doğrusallıktan uzaklaşma sonucu oluşacak aykırı değerler, regresyon modelinin tahminlerini yanıltabilir ve modelin genelleme yeteneğini azaltabilir. Oysa ki bu aykırı değerler, tam da titreşimlerin artmasına ya da azalmasına sebep olabilecek jeolojik anomaliler nedeniyle oluşmuş olabilir. Bu sebeple, regrasyon analizine dayalı tahmin yerine, geliştirdiğimiz yeni yöntemle kaynaktan ortaya çıkan sismik dalgaların soğrulma özellikleri, kat ettikleri yol içerisinde sahip oldukları frekans içerikleri, kat ettikleri yol içerisindeki yüzey dalga hızlarına bağlı olan formül bulunmuştur. Bu formüle dayalı geliştirdiğimiz bilgisayar algoritması ile patlatma yapılamayan yerlerde dahi herhangi bir kaynak ve iki sismografla kaydedilen sismik dalgalar yardımıyla, daha sonra yapılacak patlatmaların titreşimleri hedef noktada tahmin edilebilmektedir. TR 2024 005158 A2