Balık Kılçığı Atığının Döngüsel Ekonomi Yaklaşımlı Amonyum Fosfat Gübre Üretim Yöntemi

Bu buluş, balık işleme endüstrisinde ortaya çıkan balık kılçığı gibi fosfor bakımından zengin biyolojik atıkların, döngüsel ekonomi yaklaşımı doğrultusunda değerlendirilerek yüksek saflıkta amonyum fosfat gübresine dönüştürülmesini sağlayan çevre dostu ve endüstriyel ölçekte uygulanabilir bir üretim yöntemine ilişkindir. Buluş, geleneksel fosfat kayasına dayalı gübre üretim süreçlerine alternatif olarak, yenilenebilir nitelikte biyojenik bir fosfor kaynağının tarımsal üretime kazandırılmasını hedeflemektedir. Buluş kapsamında, atık balık kılçıkları ön temizleme işlemine tabi tutulmakta, ardından termal işlem ile inorganik kalsiyum fosfat yapısı açığa çıkarılmaktadır. Elde edilen balık kılçığı külü, asidik çözündürme işlemi ile fosfat iyonlarının çözelti fazına alınmasını takiben, kalsiyum iyonlarından saflaştırılmaktadır. Saflaştırılan fosfat çözeltisi, kontrollü koşullar altında amonyum kaynağı ile reaksiyona sokularak amonyum fosfat tuzuna dönüştürülmektedir. Oluşan ürün, ayırma, yıkama ve kurutma işlemlerinden sonra tarımsal kullanıma uygun yüksek saflıkta bir gübre formu olarak elde edilmektedir. Geliştirilen yöntem; düşük enerji ve kimyasal tüketimi, kapalı döngüye uygun yapısı, proses parametrelerinin kontrol edilebilirliği ve ölçeklenebilirliği ile öne çıkmaktadır. Buluş, fosfor ithalatına bağımlılığı azaltmakta, atık bertaraf maliyetlerini düşürmekte ve biyolojik atıkların ekonomik değeri yüksek bir ürüne dönüştürülmesini sağlamaktadır. Bu yönleriyle buluş, sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sunan, çevresel etkileri minimize eden ve döngüsel ekonomi prensipleri ile uyumlu yenilikçi bir amonyum fosfat gübre üretim teknolojisi sunmaktadır. TR 2026 000210 A2