Yapay Zekâ Destekli Bitki Hastalık Teşhisi, Uzman Onaylı Elektronik Reçete Akışı Ve Çok Kaynaklı Tarımsal Veri Tümleştirmesi Sağlayan Rol Tabanlı Dijital Tarım Yönetim Sistemi

Teknik alan Buluş; tarımsal üretim süreçlerinin uçtan uca dijitalleştirilmesine, özellikle görüntü tabanlı yapay zekâ ile bitki hastalık teşhisinin, ziraat mühendisi onay/reçete iş akışının ve nesnelerin interneti (IoT) sensörleri, uzaktan algılama (uydu/insansız hava aracı), hava durumu ve pazar fiyatı verilerinin tek bir sunucu-istemci mimarisinde birleştirilmesine ilişkin, rol tabanlı yetkilendirme kullanan bir bilgisayar tabanlı tarım yönetim sistemi ile bu sisteme ait yöntem ile ilgilidir. Teknik problem Mevcut tarımsal yazılımlarda hastalık teşhisi, uzman danışmanlığı, resmi reçete düzenlenmesi, sensör ve uzaktan algılama verilerinin izlenmesi, pazar fiyatı takibi, gelir-gider planlaması ve resmi tarım sistemleriyle (ÇKS, BKÜ-VT, B-Reçete, TARBİL, DİTAP, e-Devlet) entegrasyon birbirinden ayrık uygulamalarda yürütülmektedir. Bu parçalı yapı; (i) yapay zekâ ile elde edilen ön teşhis sonucunun uzman tarafından doğrulanmadan kullanılması nedeniyle yanlış ilaç tavsiyesi riskini, (ii) çiftçinin uzmana fiziki erişim zorluğunu, (iii) reçetenin teşhis verisinden kopuk düzenlenmesini, (iv) tarla bazlı geçmiş verinin (ekim, ilaçlama, zararlı, toprak, sensör, NDVI) tek yerde toplanamamasını ve (v) mevzuata uyumlu izlenebilir kayıt tutulamamasını beraberinde getirmektedir. Çözüm Buluş; çiftçi, ziraat mühendisi ve yönetici (belediye/admin) olmak üzere en az üç farklı rol için ayrı arayüz ve yetki kümesi sunan, sunucu üzerindeki ortak veri katmanına bağlı bir tarım yönetim sistemidir. Sistem aşağıdaki unsurların bütünleşik çalışmasıyla bahsedilen problemleri çözer: Yapay zekâ tabanlı görüntü teşhis modülü: Çiftçi tarafından yüklenen bitki fotoğrafını analiz ederek olası hastalıkları güven skoruyla sıralar; sonucu ilgili tarla ve bitki kaydıyla ilişkilendirir. Uzman onay döngüsü: Teşhis sonucu, aynı kayıt üzerinden bir ziraat mühendisine doğrulama için iletilir; mühendis teşhisi onaylar, düzeltir veya açıklama ekler; ancak onaylanmış teşhis, reçete düzenleme sürecini tetikleyebilir. Bağlamsal elektronik reçete üretim modülü: Mühendis, doğrulanmış teşhise, bitki koruma ürünleri veri tabanına ve tarlanın geçmiş ilaçlama kayıtlarına dayanarak ilaç, doz, uygulama sayısı, bekleme ve hasat öncesi süre bilgilerini içeren elektronik reçeteyi düzenler; reçete, resmi B-Reçete akışına aktarılmaya hazır yapıdadır. Çok kaynaklı tarla veri katmanı: Her tarla için ekim geçmişi, ilaçlama kaydı, zararlı gözlemi, toprak analizi, IoT sensör ölçümleri ve NDVI/uydu okumaları tek varlık altında birleştirilir; reçete ve teşhis verisi bu katmana bağlanır. Karar destek modülleri: Hava durumu verisi, sensör eşiklerine bağlı uyarılar, hasat tahmini ve pazar fiyatı izleme/uyarı mekanizmaları; ilaçlama, sulama ve satış zamanlamasına ilişkin kararlara veri sağlar. Gelir-gider ve ürün öneri modülleri: Tarla büyüklüğü, ekili bitki ve güncel pazar fiyatına dayalı gelir tahmini ile tohum/gübre/ilaç gider takibi; ekim nöbeti ve toprak uygunluğunu dikkate alan adımlı ürün öneri sihirbazı. Resmi entegrasyon arayüzü: ÇKS, e-Devlet, TARBİL, DİTAP, BKÜ-VT ve B-Reçete sistemleriyle veri alışverişi için soyutlanmış entegrasyon katmanı; bağlantı durumu ve son senkronizasyon zamanı yönetim panelinden izlenir. Uzman-çiftçi eşleştirme ve pazar yeri: Uzmanlık alanı ve bölgeye göre mühendis listeleme, atama ve mesajlaşma; üretici ile alıcı arasında doğrudan ilan tabanlı pazar yeri. Bu yapı sayesinde yapay zekâ teşhisi, uzman doğrulaması ve resmi reçete tek bir izlenebilir kayıt zinciri olarak üretilir; teşhis?reçete?uygulama?hasat verisi aynı tarla nesnesi altında bütünleşir ve mevzuata uyumlu, denetlenebilir bir veri akışı sağlanır. TR 2026 008047 A2