Faydalı model reddedilirse ne yapılır, nasıl itiraz edilir?
Faydalı model reddedilirse izlenecek yol, bildirimin türüne ve ret gerekçesine göre belirlenir. Bu rehber, araştırma raporuna cevap ile ret kararına itirazın farkını, sürelerin başlangıcını, istem değişikliğini ve yeniden başvuru seçeneklerini dosyanız üzerinden değerlendirmenize yardımcı olur.
Faydalı model reddedilirse ilk yapılacak işlem, TÜRKPATENT bildirimindeki gerekçeyi ve bildirimin hukuken geçerli tarihini belirlemektir. Ardından dosyanın araştırma aşamasında mı olduğu, yoksa hakkında ret kararı mı verildiği kontrol edilir. Çünkü olumsuz araştırma raporuna cevap vermek ile ret kararına itiraz etmek farklı işlemlerdir. Başvurunun geri çekilmiş sayılması da ayrıca değerlendirilir. Doğru yol, yalnızca belgenin başlığına değil, kararın dayanağına göre seçilir.
Faydalı model başvurusu neden reddedilir?
Yenilik eksikliği nasıl değerlendirilir?
Faydalı model korumasında buluşun yeni ve sanayiye uygulanabilir olması gerekir; patentten farklı olarak buluş basamağı aranmaz. Yenilik değerlendirmesi yalnızca Türkiye’deki tescillerle sınırlı değildir. Önceki patent belgeleri, teknik yayınlar veya kamuya açık ürün açıklamaları da etkili olabilir. Başvuru sahibinin ürünü bağımsız geliştirmiş olması, daha önce açıklanmış teknik özellikleri yeni hâle getirmez. Ayrıca buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler yenilik değerlendirmesinde dikkate alınmaz.
Hangi buluşlar koruma dışında kalır?
Bir çözümün ticari değer taşıması, seçilen koruma türüne uygun olduğunu göstermez. Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (SMK) 142. maddesi, genel koruma istisnalarına ek olarak belirli buluşları faydalı model kapsamı dışında bırakır. Örneğin bir üretim yöntemini yalnızca başlığını değiştirerek cihaz buluşu gibi sunmak yeterli değildir. Değerlendirme, koruma istenen teknik içeriğe dayanır. Bu nedenle başvuru türü seçilirken ürünün pazarlama adı yerine istemlerin konusu incelenmelidir. [6769 sayılı SMK, madde 142](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).
- Kimyasal ve biyolojik buluşlar. İlgili maddeler, usuller ve bu usullerle elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar kapsam dışındadır.
- Eczacılıkla ilgili buluşlar. İlgili maddeler, usuller ve bu usullerle elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar korunmaz.
- Biyoteknolojik buluşlar. Faydalı model korumasından yararlanamaz.
- Usuller. Usuller veya bunların sonucunda elde edilen ürünlere ilişkin buluşlar kapsam dışındadır. Bir cihazın kendi teknik yapısını korumaya yönelik istemler ise ayrıca değerlendirilir.
Başvuru eksiklikleri ret sebebi midir?
Şekli incelemede bildirilen eksiklikler, bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde giderilmezse başvuru reddedilir. Tarifnamenin veya tüm istemlerin belirsizliği araştırmayı engelliyorsa farklı bir süreç işler: Araştırma raporu düzenlenemediği bildirilir ve itiraz veya değişiklik sunmak için üç ay tanınır. Buna karşılık araştırma talebinin süresinde yapılmaması başvurunun geri çekilmiş sayılmasına yol açar. Bu ifadeler aynı hukuki sonucu anlatmadığından, bildirimde kullanılan işlem türü aynen kaydedilmelidir. [6769 sayılı SMK, madde 143](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).
Faydalı model reddedilirse nasıl itiraz edilir?
Araştırma raporuna itiraz süresi nedir?
Araştırma raporunun içeriğine, raporun Bülten’de yayımlanmasından itibaren üç ay içinde itiraz edilebilir. Bu aşamada başvuru sahibi, dayanak belgelerin neden engel oluşturmadığını açıklayabilir ve ilgili belgeleri sunabilir. Üçüncü kişiler de aynı sürede görüş bildirebilir. Olumsuz rapor, tek başına ret kararı değildir; değerlendirmeye esas teknik belgedir. Cevap hazırlarken raporun bildirim tarihi ile yayım tarihi ayrı kaydedilmeli, bu işlem için süre yayım tarihinden hesaplanmalıdır. [TÜRKPATENT patent ve faydalı model başvuru kılavuzu](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/4bfc3d7c-98b4-4367-a117-af0398119d71?download=).
Her olumsuz bildirim ret kararı değildir. Araştırma raporuna itiraz, rapor düzenlenememesi bildirimine cevap ve ret kararına itiraz farklı işlemlerdir. Süreyi belirlerken bildirimin türünü ve ilgili başlangıç tarihini birlikte kontrol edin.
Ret kararına itiraz süresi nedir?
Ret kararına karşı, kararın bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde itiraz edilebilir. Kurum kararına yönelik bu itiraz, Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından incelenir. Dilekçe, hangi kararın neden hatalı bulunduğunu ve hangi sonucun talep edildiğini açıkça göstermelidir. Araştırma aşamasında sunulan açıklamaları aynen tekrarlamak yerine ret gerekçeleri tek tek karşılanmalıdır. Başvurunun tamamının mı, belirli istemlerin değerlendirilmesinin mi tartışıldığı ayrıca belirtilmelidir. [TÜRKPATENT yeniden inceleme ve değerlendirme bilgileri](https://www.turkpatent.gov.tr/yeniden-inceleme-ve-degerlendirme).
İtiraz dosyası nasıl hazırlanır?
Etkili bir itiraz dosyası, ürünün ticari başarısını anlatmaktan çok karardaki teknik ve usule ilişkin tespitleri cevaplar. Yenilik tartışılıyorsa her istemdeki özellikler, dayanak belgenin ilgili açıklamalarıyla karşılaştırılmalıdır. Şekli eksikliğin giderilmediği ileri sürülüyorsa zamanında sunulan evrak ve işlem kayıtları gösterilmelidir. Böylece kararın hangi bölümüne hangi delille karşı çıkıldığı anlaşılır. Dilekçe, ekler ve talep edilen istem metni arasında çelişki bulunmaması ayrıca kontrol edilmelidir.
- Kararı ve tarihleri çıkarın. Başvuru numarasını, kararın gerekçesini, bildirim kaydını ve varsa ilgili yayım tarihini dosyalayın.
- Her gerekçeye ayrı cevap hazırlayın. Teknik itirazları ilgili istem ve belge bölümleriyle eşleştirin.
- Değişikliklerin dayanağını gösterin. Önerilen ifadelerin ilk başvurudaki hangi açıklamalara dayandığını belirtin.
- Başvuru işlemini tamamlayın. TÜRKPATENT’in elektronik işlem sisteminde uygun işlem türünü seçin; gerekli ekleri ve resmî ücret kalemlerini kontrol edin.
- İşlem kaydını saklayın. Gönderim belgesini ve ödeme kayıtlarını indirerek dosyanın sonraki bildirimlerini takip edin.
Ret gerekçesi istem değişikliği ve delillerle nasıl giderilir?
İstemler değiştirilerek başvuru kurtarılabilir mi?
İstemler, korunması talep edilen teknik özellikleri tanımlar. Çok geniş yazılmış bir istem, önceki belgelerdeki bilinen çözümleri de kapsıyorsa ilk başvuruda açıklanmış ayırt edici özelliklerle daraltılması değerlendirilebilir. Ancak daraltma, belge alınacağını garanti etmez. Önerilen metnin hem ret gerekçesini karşılaması hem de korunmak istenen ürünü hâlâ kapsaması gerekir. Örneğin yalnızca belirli bir bağlantı düzenine indirgenen istemin, ürünün diğer ticari sürümlerini kapsayıp kapsamadığı ayrıca incelenmelidir.
Değişiklik yapılırken başvurunun ilk hâlinin kapsamı aşılamaz. Başlangıçta açıklanmamış yeni bir mekanizma, sonradan geliştirilmiş olsa bile mevcut dosyaya eklenerek ret gerekçesi giderilemez. Kurum, belge verilebilmesi için değişiklik isterse bildirimden itibaren iki ay süre tanır. Değişikliğin yapılmaması veya kabul edilmemesi hâlinde başvuru geri çekilmiş sayılır. Bu nedenle değişiklik metninde her yeni ifadenin ilk tarifname, istem veya resimdeki dayanağı gösterilmelidir. [6769 sayılı SMK, maddeler 103, 143 ve 145](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).
Yenilik itirazı hangi delillerle desteklenir?
Yenilik gerekçesine verilecek cevap, iki ürünün genel görünüşünü karşılaştırmakla sınırlı kalmamalıdır. Dayanak belgenin ilgili tarihte erişilebilir olup olmadığı, hangi teknik özellikleri açıkladığı ve bunların istemdeki özelliklerle ilişkisi incelenmelidir. Örneğin bir kilitleme mekanizmasının farklı çalıştığı savunuluyorsa bu farkın hangi parçalardan ve bağlantılardan kaynaklandığı gösterilmelidir. Ürünün daha kullanışlı veya daha ekonomik olduğunu söylemek, istemde karşılığı bulunan teknik farkın açıklanmasının yerini tek başına tutmaz.
Araştırma raporu düzenlenemiyorsa nasıl cevap verilir?
Araştırma raporunun düzenlenememesi, açıklamaların belirsizliğinden veya buluşun faydalı model koruması dışında kalmasından kaynaklanabilir. Cevapta önce bildirimin hangi gerekçeye dayandığı belirlenmelidir. Belirsizlik varsa teknik açıklamalar ilk başvurunun kapsamı içinde netleştirilir; koruma türüne ilişkin değerlendirmeye karşı çıkılıyorsa istemlerin neden kapsam dışında olmadığı açıklanır. Bildirimden itibaren üç ay içinde itiraz sunulmazsa veya itiraz ya da değişiklikler kabul edilmezse başvuru reddedilir. [6769 sayılı SMK, madde 143/7](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).
Ret durumunda dönüşüm, yeniden başvuru ve dava yolları nelerdir?
Patent başvurusuna dönüşüm mümkün mü?
Dönüşüm, her ret kararından sonra kullanılabilecek sınırsız bir seçenek değildir. SMK’nin 104. maddesine göre talep, en geç araştırma raporunun bildirim tarihini takip eden üç aylık sürenin bitimine kadar yapılabilir. Dosyanın durumu ve dönüşüm koşulları birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıca patentte buluş basamağı da aranır; yenilik eksikliği, yalnızca koruma türü değiştirilerek giderilemez. Faydalı model kapsamı dışındaki bir buluşun patentle korunabilirliği ise kendi koşullarına göre incelenir. [6769 sayılı SMK, madde 104](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).
Aynı buluş için yeniden başvurulabilir mi?
Faydalı model reddedilirse aynı metni yeniden sunmak, önceki dosyadaki sorunu kendiliğinden çözmez. Başvurunun yayımlanıp yayımlanmadığı, arada yapılan ürün tanıtımları ve yeni başvurunun tarihi incelenmelidir. Önceki dosyanın tarihi yeni başvuruya otomatik olarak taşınmaz. Gerçek bir teknik geliştirme varsa bunun ayrı başvuruda korunabilirliği değerlendirilebilir. Ancak ürün adını değiştirmek veya tarifnameyi farklı kelimelerle yazmak yeni bir teknik çözüm oluşturmaz; değerlendirme açıklanan teknik içeriğe dayanır.
Kurul kararına karşı dava açılabilir mi?
Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu kararı, Kurumun nihai kararıdır; buna karşı Kurum içinde yeniden itiraz edilemez. Kararın bildiriminden itibaren iki ay içinde Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir. Bu aşamada idari başvuru dosyası, itiraz gerekçeleri ve teknik belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Dava seçeneğinin işletme açısından anlamı, korunabilecek istemlerin kapsamı ve uyuşmazlığın dayandığı somut hata üzerinden ele alınmalıdır. [TÜRKPATENT Kurul kararlarına karşı dava yolu](https://www.turkpatent.gov.tr/yeniden-inceleme-ve-degerlendirme).
Ret sonrası işlem planı nasıl oluşturulur?
Sonraki adımı seçerken hangi bilgiler birlikte değerlendirilir?
İşletmeniz için sonraki adımı seçmeden önce kısa bir karar dosyası hazırlayın: Son işlem tarihi, cevap verilecek gerekçe, savunulabilen teknik özellik ve hedeflenen koruma kapsamı aynı belgede yer alsın. Teknik ekibin önerdiği değişiklik ile satışa sunulan ürünün özelliklerini birlikte karşılaştırın. Böylece itirazla elde edilmesi hedeflenen hakkın hangi ürünü koruyacağı, hazırlık için hangi belgelerin gerektiği ve süreci kimin takip edeceği baştan belirlenmiş olur.
İtiraz gönderildikten sonra dosya nasıl takip edilir?
Gönderilen dilekçenin son sürümünü, eklerini ve işlem belgesini aynı dosyada saklayın. Başvuru numarasını ve seçilen işlem türünü gönderim kaydıyla karşılaştırın. Kurumdan gelen yeni bildirimleri, önceki işlem takviminin devamı olarak kaydedin; her bildirimin istediği işlemi ve ilgili tarihi ayrı değerlendirin. Teknik ekibin hazırladığı istem metni ile Kuruma sunulan metnin aynı olduğunun kontrolü, sonraki değerlendirmelerin doğru belge üzerinden yapılmasını sağlar.
Faydalı Model Başvurusu Neden Reddedilir? sürecinizde uzman desteği alın, doğru adımla başlayın.
Faydalı ModelSıkça Sorulan Sorular
5 soruFaydalı model reddedilirse ne yapılır, nasıl itiraz edilir? hakkında en çok sorulanlar
Faydalı model reddedilirse ürünü satabilir miyim?
Başvurunun reddedilmesi, tek başına ürünün üretimini veya satışını yasaklayan bir karar değildir. Ret, talep ettiğiniz sınai mülkiyet korumasının verilip verilmeyeceğiyle ilgilidir. Ürünün piyasaya sunulabilmesi ise başka kişilerin hakları ve ürüne uygulanabilen diğer kurallar bakımından ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle ret kararından doğrudan satış izni veya satış yasağı sonucu çıkarılmamalı, kararın kapsamı doğru anlaşılmalıdır.
Özellikle ret gerekçesinde başka bir patent belgesi gösterilmişse, bu belgenin yalnızca önceki teknik bilgiyi mi açıkladığı yoksa ilgili ülkede geçerli bir hakkı mı temsil ettiği araştırılmalıdır. Yenilik araştırması ile başkalarının haklarını ihlal etmeden faaliyet gösterme değerlendirmesi farklı sorulara cevap verir. Satış kararı, ürünün teknik özellikleri ve hedef pazardaki haklar birlikte incelenerek verilmelidir.
Olumsuz araştırma raporu kesin ret anlamına gelir mi?
Hayır. Araştırma raporu, başvurunun değerlendirilmesinde kullanılan teknik belgedir; ret kararıyla aynı işlem değildir. Başvuru sahibi raporun içeriğine karşı gerekçelerini sunabilir. TÜRKPATENT, süresinde sunulan itirazları ve üçüncü kişi görüşlerini de değerlendirmeye alır. Bu nedenle raporda olumsuz bir belge görülmesi, dosyanın artık savunulamayacağı veya başvurunun kendiliğinden kesin olarak reddedildiği şeklinde yorumlanmamalıdır; ayrıca verilen karar kontrol edilmelidir.
Cevap hazırlarken yalnızca rapordaki belge numaralarını listelemek yeterli olmaz. Her belgenin hangi istemi neden etkilediği ve savunulan teknik farkın ilk başvuruda nerede açıklandığı gösterilmelidir. Bir istemin geniş yazılması nedeniyle ortaya çıkan sorunla, buluşun özünde yeni olmaması aynı şekilde ele alınmaz. Teknik karşılaştırma, hangi kapsamın savunulabileceğini belirlemeye yardımcı olur ve dilekçenin gerekçesini somutlaştırır.
Faydalı model itiraz süresi kaçırılırsa ne olur?
Süre kaçırıldığında önce hangi işlemin süresinin geçtiği belirlenmelidir. Araştırma raporuna cevap, eksiklik giderme ve ret kararına itiraz farklı sonuçlar doğurabilir. Dosyanın kapanması veya bir talebin değerlendirilmemesi karşısında uygulanabilecek yol da buna göre değişir. Geç kalmış dilekçeyi olağan itiraz gibi göndermek, süre sorununun çözüldüğü anlamına gelmez; başvurunun güncel hukuki durumu ayrıca kontrol edilmelidir.
SMK’de işlemlerin devam ettirilmesi ve hakların yeniden tesisi yolları bulunur; ancak bunlar her kaçırılmış süreye uygulanmaz. İlgili işlemin kapsamda olup olmadığı, istisnalar, başvuru koşulları ve süreye uyulamama nedenleri incelenmelidir. Özellikle hakların yeniden tesisinde gereken özenin gösterildiğine ilişkin deliller gündeme gelir. Bu yüzden bildirimler, işlem kayıtları ve gecikme nedenini gösteren belgeler birlikte değerlendirilmelidir.
Faydalı model ret kararına itiraz ücretli mi?
Kurum kararına itirazda, işlemin yapıldığı tarihte geçerli TÜRKPATENT tarifesindeki resmi ücret kalemleri kontrol edilmelidir. Başvurunun önceki aşamalarında ödeme yapılmış olması, itiraz işlemine ilişkin ödeme koşullarının da karşılandığını göstermez. Talep türü, ödeme kaydı ve başvuru dosyası birbiriyle uyumlu olmalıdır. Güncel tutar için eski tekliflere veya önceki yıllara ait bilgilere dayanarak işlem yapılmamalıdır; geçerli tarife esas alınmalıdır.
Bir patent vekilinden hizmet alınırsa profesyonel hizmet bedeli, Kuruma ödenecek resmi ücretlerden ayrı değerlendirilir. Teknik karşılaştırma hazırlanması, istemlerin yeniden düzenlenmesi veya dava sürecinin yürütülmesi farklı çalışmalar gerektirebilir. Teklif alırken hangi işlemlerin kapsandığını ve hangi giderlerin ayrıca doğabileceğini yazılı olarak belirlemek, toplam maliyeti anlamayı kolaylaştırır. Ücret ödenmesi ise itirazın kabul edileceğine ilişkin herhangi bir güvence oluşturmaz.
Üçüncü kişinin görüşü faydalı model başvurusunu reddettirir mi?
Üçüncü kişinin görüş bildirmesi, başvurunun otomatik olarak reddedilmesine yol açmaz. Kurum, sunulan görüşleri ve bunların dayanaklarını araştırma raporuyla birlikte değerlendirir. Görüşte belirtilen yayının, ürünün veya teknik açıklamanın başvurudaki istemlerle ilişkisi incelenir. Kararı etkileyen unsur, görüş bildiren kişinin rakip olması değil, ileri sürdüğü gerekçenin ve sunduğu belgelerin başvurunun koruma koşulları bakımından ne gösterdiğidir.
Başvuru sahibi açısından yararlı hazırlık, görüşteki her teknik iddiayı ilgili istemle eşleştirmektir. Örneğin önceki bir katalog ileri sürülmüşse katalogda hangi özelliklerin gerçekten açıklandığı ve belgenin tarihi ele alınmalıdır. Kişisel veya ticari uyuşmazlığa odaklanan açıklamalar teknik savunmanın yerini tutmaz. Dosyada korunabilir bir fark varsa bunun ilk başvurudaki dayanağıyla birlikte açık ve somut biçimde ortaya konulması gerekir.