BİLGİ MERKEZİ

Fikri Mülkiyet Sözlüğü

Marka, patent, tasarım ve telif süreçlerinde en sık karşılaşacağınız terimlerin kısa ve net açıklamaları.

Ayırt Edicilik: Bir işaretin, ilgili mal veya hizmetin hangi işletmeden geldiğini gösterebilme niteliği. Tescilin temel şartıdır.

Bülten: Kurumun başvuru ve tescilleri ilan ettiği resmi yayın. Marka, patent ve tasarım için ayrı bültenler yayımlanır.

Coğrafi İşaret: Belirli bir yöreyle özdeşleşmiş ürünleri koruyan işaret. Menşe adı ve mahreç işareti olmak üzere iki türü vardır.

Devir: Tescilli hakkın sözleşmeyle başkasına aktarılması. Sicile kaydedilmesi gerekir.

Endüstriyel Tasarım: Bir ürünün tamamının veya bir parçasının çizgi, şekil, renk, doku gibi özelliklerinden oluşan görünümü. Tescille 5 yıl korunur, 25 yıla kadar yenilenir.

Faydalı Model: Yeni ve sanayiye uygulanabilir buluşlara verilen, patente göre daha hızlı alınan koruma. Süresi başvurudan itibaren 10 yıldır ve uzatılamaz.

Hükümsüzlük: Tescilli bir hakkın, şartları taşımadığı gerekçesiyle mahkeme kararıyla geçersiz kılınması.

İhtarname: Hak ihlali yapan tarafa, kullanımı durdurması için noter aracılığıyla gönderilen resmi uyarı.

Karıştırılma İhtimali: Bir markanın, önceki bir markayla aynı veya ilişkili sanılma riski. Benzerlik değerlendirmesinin ana ölçütüdür.

Lisans: Hak sahibinin, hakkını kullanma iznini sözleşmeyle üçüncü kişiye vermesi. İnhisari veya inhisari olmayan şekilde yapılabilir.
Locarno Sınıflandırması: Endüstriyel tasarım başvurularında ürünlerin ayrıldığı uluslararası sınıflandırma sistemi.

Madrid Protokolü: Tek başvuruyla birden çok ülkede marka koruması talep etmeyi sağlayan uluslararası sistem. WIPO üzerinden yürütülür.
Marka: Bir işletmenin mal veya hizmetlerini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan kelime, logo, şekil, harf, sayı ya da bunların birleşimi.
Marka Sorgulama: Başvurudan önce aynı veya benzer markaların sicilde bulunup bulunmadığının araştırılması. Ret ve itiraz riskini erken gösterir.
Marka Tescili: Markanın TÜRKPATENT siciline kaydedilerek sahibine, kayıtlı mal ve hizmetlerde markayı kullanma konusunda tekel hakkı veren işlem.
Marka Vekili: TÜRKPATENT nezdinde başvuru sahiplerini temsil etmeye yetkili, kurum sınavını geçmiş uzman.
Mutlak Ret Nedenleri: Kurumun kendiliğinden gözettiği ret gerekçeleri: ayırt edicilikten yoksunluk, tanımlayıcılık, yanıltıcılık gibi.

Nice Sınıflandırması: Marka başvurularında mal ve hizmetlerin ayrıldığı 45 sınıflık uluslararası sistem. 1-34 mal, 35-45 hizmet sınıflarıdır.
Nispi Ret Nedenleri: Önceki hak sahiplerinin itirazı üzerine değerlendirilen ret gerekçeleri; en yaygını önceki markayla karıştırılma ihtimalidir.

Patent: Yeni, buluş basamağı içeren ve sanayiye uygulanabilir buluşlara verilen koruma belgesi. Türkiye'de koruma süresi başvurudan itibaren 20 yıldır.
PCT: Patent İşbirliği Antlaşması. Tek uluslararası başvuruyla çok sayıda ülkede patent sürecini başlatma imkânı verir.

Rüçhan Hakkı: İlk başvurudan itibaren belirli süre içinde (markada 6 ay) başka ülkelerde yapılan başvurularda ilk tarihin esas alınması hakkı.

Tanınmış Marka: Toplumda yüksek bilinirliğe ulaşmış marka. Kayıtlı olmadığı sınıflarda dahi daha geniş korunabilir.
Tecavüz: Tescilli bir hakkın izinsiz kullanılması. Hak sahibi ihtarname, dava ve gümrük tedbirleri yollarına başvurabilir.
Telif Hakkı: Bilim, edebiyat, müzik, sinema ve güzel sanat eserleri üzerinde eser sahibine tanınan haklar. Eserin yaratılmasıyla kendiliğinden doğar.
Tescil Belgesi: Tescil sürecinin tamamlanmasıyla hak sahibine verilen resmi belge.
TÜRKPATENT: Türk Patent ve Marka Kurumu. Türkiye'de marka, patent, tasarım ve coğrafi işaret tescillerini yürüten resmi kurum. Eski adıyla TPE.

WIPO: Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü. Madrid, PCT ve Lahey gibi uluslararası başvuru sistemlerini yöneten Birleşmiş Milletler kuruluşu.

Yayına İtiraz: Bültende yayımlanan bir başvuruya, hak sahiplerinin yayın süresi içinde (markada 2 ay, tasarımda 3 ay) yaptığı itiraz.
Yenileme: Koruma süresinin uzatılması işlemi. Marka 10 yılda bir sınırsız, tasarım 5 yılda bir en çok 25 yıla kadar yenilenir.

Aradığınız terimi bulamadınız mı? Cevabı sık sorulan sorular sayfasında olabilir.