Marka tescil lisansı nasıl alınır?

Marka tescil lisansı nasıl alınır?

Marka kullanım iznini kim verir?

Marka tescil lisansı almak için önce kullanmak istediğiniz markanın hak sahibiyle anlaşmanız gerekir. Kullanım izni, tarafların imzaladığı yazılı lisans sözleşmesiyle düzenlenir. TÜRKPATENT, marka sahibinin yerine ticari kullanım izni vermez; gerekli koşullar sağlandığında lisans işlemini sicile kaydeder. Bu nedenle ilk adım, Kuruma yeni bir marka başvurusu yapmak değil, mevcut markanın sahibini ve vermeye yetkili olduğu kullanım hakkını belirlemektir.

Lisans, markanın mülkiyetini size geçirmez. Örneğin bir üretici, başka bir işletmeye ait markayı belirlenen ürünlerin ambalajında kullanmak için lisans alabilir; marka sahibi aynı kişi olarak kalır. Marka devrinde ise hak sahipliği değişir. Bayilik veya franchise ilişkisi de lisansla aynı şey değildir: Bu sözleşmeler dağıtım, işletme modeli, eğitim veya tedarik gibi ek yükümlülükler içerebilir. İhtiyacınız yalnızca marka kullanımıysa sözleşmenin kapsamını buna göre kurmalısınız.

Lisans almadan önce neler kontrol edilir?

Görüşmeye başlamadan önce markanın güncel sicil kaydını inceleyin. Sözleşmeyi imzalayacak kişinin hak sahibi veya yetkili temsilci olması, tescilin hedeflediğiniz ürün ve hizmetleri kapsaması gerekir. Yalnızca marka adının benzemesi ya da karşı tarafın eski bir tescil belgesi sunması yeterli değildir. Marka numarasını, sahibini, koruma durumunu ve mal veya hizmet listesini birlikte kontrol ederek kullanacağınız işaretle sözleşmeye konu hakkın aynı olduğunu doğrulayın.

• Hak sahibi ve temsil yetkisi. Gerçek kişi veya şirket bilgilerini, imza yetkisini ve varsa ortak hak sahipliğini kontrol edin.
• Tescil kapsamı. Planladığınız ürün veya hizmetin sicildeki listede bulunduğunu doğrulayın; yalnızca Nice sınıf numarasına bakmayın.
• Hukuki durum. Yenileme tarihini, mevcut lisansları, rehin veya haciz kayıtlarını ve bilinen uyuşmazlıkları değerlendirin.
• Kullanım planı. Üretim, satış, reklam, internet mağazası ve ihracat faaliyetlerinden hangilerinin izin kapsamında olacağını belirleyin.

Marka lisans türleri nelerdir?

İnhisari lisans ne demektir?

İnhisari lisans, kararlaştırılan kapsam içinde lisans alana münhasır kullanım hakkı sağlar. Bu kapsamda marka sahibi başka bir kişiye lisans veremez; kendi kullanım hakkını açıkça saklı tutmadıysa markayı kendisi de kullanamaz. İşletmeniz markaya özel üretim hattı, mağaza veya reklam yatırımı yapacaksa münhasırlığın hangi ürünleri, bölgeleri ve faaliyetleri kapsadığını açıkça yazdırın. Sadece sözleşme başlığında inhisari ifadesinin bulunması, ticari beklentilerinizin tamamını açıklamaz.

İnhisari olmayan lisans ne sağlar?

İnhisari olmayan lisansta marka sahibi markayı kullanmaya devam edebilir ve başka işletmelere de lisans verebilir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadığında kanunun kabul ettiği lisans türü budur. Dolayısıyla bir bölgede tek satıcı olacağınızı düşünmeniz veya yüksek yatırım yapmanız kendiliğinden münhasırlık sağlamaz. Rakip lisans alanlarla aynı pazarda faaliyet göstermek istemiyorsanız, imzadan önce münhasırlık koşullarını ve marka sahibinin doğrudan satış yapıp yapamayacağını görüşün. Bu ayrım SMK'nin 24. maddesinde düzenlenir. [6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/ff5f9aba-c277-4022-8486-9b11e525c765?download=).

Münhasırlığı açıkça kararlaştırın. Sözleşmede aksi belirtilmedikçe lisans inhisari değildir. Tek yetkili kullanıcı olma beklentisini ürün, bölge ve kullanım sınırlarıyla birlikte sözleşmeye yazın.

Marka lisans sözleşmesi nasıl hazırlanır?

Lisans sözleşmesinde hangi bilgiler bulunur?

Marka tescil lisansı sözleşmesinde tarafların kimliği, marka adı ve tescil numarası ile izin verilen mal veya hizmetler belirlenmelidir. Kullanılacak logo, renk düzeni ve ambalaj örnekleri eklerle somutlaştırılabilir. Süre, bölge, lisans türü ve ödeme koşulları da ticari anlaşmayı açıklamalıdır. Örneğin yalnızca belirli ürünlerde kullanım izni veriliyorsa, aynı markayla farklı bir ürün serisi çıkarılabileceği varsayılmamalıdır. Genel ifadeler yerine işletmenin gerçek kullanım planını yazın.

• Kullanım sınırları. Ürün ve hizmetler, coğrafi alan, satış kanalları, reklam kullanımı ve izin verilen marka örnekleri.
• Süre ve yenileme. Başlangıç tarihi, sona erme tarihi, uzatma yöntemi ve marka tescilinin yenilenmesine ilişkin sorumluluklar.
• Bedel ve hesaplama. Sabit ödeme veya satışa bağlı bedel, hesaplama tabanı, raporlama ve ödeme zamanı; bedelsizse bu durumun açık ifadesi.
• Kalite ve denetim. Ürün onayı, hizmet standartları, numune incelemesi, denetim yöntemi ve uygunsuzlukların giderilmesi.
• Alt lisans ve hak devri. Başka işletmelere kullanım izni verilip verilemeyeceği ve bunun koşulları.
• Sona erme işlemleri. Stoklar, ambalajlar, tabelalar, dijital içerikler ve açık siparişler için uygulanacak yöntem.

Lisans sözleşmesi noter onayı gerektirir mi?

SMK'nin 148. maddesi uyarınca lisans sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalıdır. Marka devrinden farklı olarak lisans sözleşmesinin geçerliliği için genel bir noter onayı şartı bulunmaz. Bununla birlikte imzalayan kişilerin yetkisi ve sözleşmenin ispat edilebilirliği ayrıca değerlendirilmelidir. Tarafların kendi tercihleriyle noter işlemi yaptırması mümkündür. Yabancı dilde hazırlanan sözleşmenin sicile sunulmasında ise yeminli tercüman tarafından onaylanmış Türkçe tercümesi gerekir; bu belge şartı, noter onayıyla aynı işlem değildir.

Kalite kontrolü nasıl düzenlenir?

Marka sahibinin, lisans alanın üreteceği malların veya sunacağı hizmetlerin kalitesini güvence altına alacak önlemleri alması gerekir. Sözleşmede yalnızca kaliteye uygun davranılacağını yazmak yerine hangi standartların uygulanacağını, kimin denetim yapacağını ve uygunsuzluğun nasıl giderileceğini belirleyin. Üretimde numune onayı, hizmetlerde uygulama kılavuzu ve müşteri şikâyetlerinin bildirilmesi kullanılabilir. Denetim takvimi ile düzeltme sürecinin işleyişini tarafların yerine getirebileceği biçimde kurun; onay sorumlusunu da açıkça gösterin.

Marka lisansı sicile nasıl kaydedilir?

Lisans kaydı için hangi belgeler gerekir?

Marka tescil lisansı için hazırlanan sözleşmenin ardından sicile kayıt talebi yapılır. Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 20. maddesi, talep formunu, tarafların imza ve beyanlarını içeren sözleşmeyi ve ücretin ödendiğini gösteren bilgiyi arar. Sözleşmede marka adı, tescil numarası, kapsanan mal veya hizmetler ile varsa bedel ve süre bulunmalıdır. Yabancı dildeki sözleşmeye yeminli tercüman onaylı Türkçe tercüme eklenir. [Uygulama Yönetmeliği, madde 20](https://wipolex-res.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/tr/tr/tr175tr.pdf).

1. Sözleşmedeki marka numarasını, taraf bilgilerini ve mal veya hizmet kapsamını güncel sicil kaydıyla karşılaştırın.
2. Tarafların imzaladığı sözleşmeyi ve gerekiyorsa Türkçe tercümesini hazırlayın.
3. TÜRKPATENT nezdinde lisansın sicile kaydı için talep formunu ilgili belgelerle sunun.
4. İşleme ilişkin resmi ücret kalemlerini kontrol ederek ödeme bilgisini dosyayla ilişkilendirin.
5. Kurum bildirimlerini takip edin, istenen eksiklikleri belirtilen sürede tamamlayın.
6. İşlem tamamlandığında sicil kaydını ve Bülten yayımını kontrol ederek belgeleri saklayın.

Lisansın sicile kaydı zorunlu mu?

Bireysel bir markaya ilişkin lisans sözleşmesinde sicile kayıt, genel olarak taraflar arasındaki geçerliliğin kurucu şartı değildir. Ancak sicile kaydedilmeyen işlemden doğan haklar iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Örneğin markanın sonradan başka birine devredilmesi hâlinde bu ayrım uyuşmazlık yaratabilir. Ortak marka için lisans verilmesinde ise özel kural vardır: Sicile kayıt geçerlilik şartıdır. Bu nedenle önce markanın türünü belirlemek gerekir.

Sicile kayıt, sözleşmedeki bütün ticari hükümlerin Kurum tarafından uygun bulunduğu anlamına gelmez. Bedelin nasıl hesaplanacağı, satış raporlarının doğruluğu, rekabeti sınırlayan hükümler veya fesih koşulları ayrıca değerlendirilmelidir. Kayıt talebinde bulunulmuş olması da işlemin tamamlandığını göstermez. Dosyayı yöneten kişi, Kurumun bildirimlerini ve işlem sonucunu izlemeli; sözleşmede kararlaştırılan kapsamla sicile işlenen bilgiler arasında uyumsuzluk varsa bunun giderilmesini sağlamalıdır. Kayıt belgesini sözleşmeyle birlikte saklamak takibi kolaylaştırır.

Marka lisans ücreti nasıl belirlenir?

Lisans bedeli kime ödenir?

Marka sahibine ödenecek lisans bedeli tarafların ticari anlaşmasıyla belirlenir. Sabit bedel, satışa bağlı ödeme veya bunların birlikte kullanıldığı bir yapı tercih edilebilir; bedelsiz lisans da kararlaştırılabilir. TÜRKPATENT nezdindeki kayıt için ödenen resmi ücret kalemleri bu bedelden ayrıdır. Tercüme ve profesyonel hizmet giderleri de dosyaya göre ayrıca oluşabilir. Bütçe hazırlarken kullanım hakkının bedeliyle sicil işleminin giderlerini ayrı satırlarda değerlendirin.

Satışa bağlı ödeme kararlaştırılıyorsa satış kavramını tanımlayın. İadelerin, indirimlerin, vergilerin ve grup şirketlerine yapılan satışların hesaba nasıl katılacağı belirsiz bırakılmamalıdır. Hangi kayıtların paylaşılacağı, raporun ne zaman sunulacağı ve marka sahibinin hesapları nasıl denetleyebileceği de yazılmalıdır. Marka tescil lisansı görüşmelerinde yalnızca bedel üzerinde anlaşmak yeterli olmaz; aynı hesaplama yöntemini uygulayabildiğinizden emin olun. Aksi hâlde taraflar aynı satış verisinden farklı ödeme tutarları çıkarabilir.

Marka lisansı ne kadar sürer?

Lisansın kullanım süresi tarafların sözleşmesiyle düzenlenir; marka tescilinin koruma süresiyle aynı olmak zorunda değildir. Tescilli markanın koruması başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir. Lisans planı yapılırken markanın mevcut koruma durumu, yaklaşan yenilemesi ve sözleşmenin uzatma hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. Sicile kayıt işleminin sonuçlanma zamanı ise dosyanın eksiksizliğine ve Kurum incelemesine bağlıdır; her başvuru için sabit bir tamamlanma süresi vaat edilmemelidir.

Lisans bitince marka kullanımı sürer mi?

Lisans sona erdiğinde kullanımın devam edeceği varsayılamaz. Yeni üretimin durdurulması, tabelaların değiştirilmesi, internet içeriklerinin kaldırılması ve eldeki stokların durumu sözleşmede ayrı ayrı ele alınmalıdır. Stok satışı için süre veya özel izin kararlaştırılacaksa kapsamı açık olmalıdır; mevcut ürünlerin hukuki durumu ayrıca değerlendirilir. Yenileme görüşmelerinin sürmesi tek başına kullanım iznini uzatmaz. İşletmenin faaliyeti kesintiye uğramasın diye bitiş tarihinden önce yazılı uzatma veya çıkış planı hazırlayın.

Özet

İmzaya geçmeden önce kendi kullanım planınızı tek sayfada yazın: Hangi marka hangi ürünlerde, nerede, kim tarafından ve hangi tarihler arasında kullanılacak? Bu planı sözleşme taslağı ve sicil kaydıyla karşılaştırın. Birbiriyle uyuşmayan noktaları üretim, ambalaj veya reklam harcaması yapmadan çözün. Sözleşmenin imzalanması, kayıt işleminin takibi ve kullanımın sona erdirilmesi için işletmeniz içinde sorumlu kişileri belirleyerek dosyayı uygulamada da yönetilebilir hâle getirin.