Sistem PatentSistem Patent
Menü
TASARIM DEVRİ
Paylaş:

Tasarım tescili lisans mı devir mi farkı

Tasarım tescili sahipleri için en kritik karar, hakkı tamamen devretmek mi yoksa lisansla kullandırmak mı. Bu rehber, devir ve lisans farklarını, sözleşme unsurlarını ve TÜRKPATENT kayıt süreçlerini adım adım açıklar.

6 Eylül 2026Sistem Patent5 dakika okuma süresi

Tasarım tescili lisans mı devir mi farkı nedir?

Lisans ve devir tanımı nedir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu uyarınca tasarım tescili sahibinin hakkı, ekonomik bir değer olarak devredilebilir ya da lisansla kullandırılabilir. Devir, tescilli tasarım üzerindeki mülkiyetin tamamen el değiştirmesidir. Lisans, mülkiyeti devretmeden belirlenen kapsamda kullanma izni verilmesidir. Hangi modelin seçileceği, gelir beklentisi, kontrol ihtiyacı ve pazarlama stratejisine göre belirlenmelidir.

Hangi haklar kimde kalır?

Devir yapıldığında tasarım tescili üzerindeki tüm haklar devralana geçer, önceki malik hak sahibi sıfatını kaybeder. Lisans durumunda hak sahipliği lisansör üzerinde kalır, lisansiye yalnızca sözleşme ile tanımlanan kullanım yetkilerini alır. Münhasır lisans, belirlenen alanda tek kullanma hakkını sağlar, basit lisans ise aynı alanda başkalarına da lisans verebilme imkanı bırakır.

  • Devir. Mülkiyetin kesin geçişi, hak sahibi değişir, sicile kaydedilmesi üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirliği sağlar.
  • Lisans. Kullanım izni, hak sahibi değişmez, koşullar sözleşme ile sınırlandırılır, sicile kayıt üçüncü kişilere karşı etki doğurur.
  • Süre etkisi. Tasarım koruması 5 yıllık dönemlerle 25 yıla kadar uzar, devir veya lisans bu sürelere tabi şekilde düzenlenir.

Tasarım devri nasıl yapılır?

Devir sözleşmesi nasıl hazırlanır?

Devir yazılı yapılmalı, tasarım tescili numarası, devredilen tasarım veya tasarımlar açıkça belirtilmelidir. Tarafların unvanları, vergi bilgileri, iletişim adresleri ve yetkili imzaları yer almalıdır. Bedel, ödeme planı, teslim ve bildirim yükümlülükleri ile rekabet, gizlilik ve garanti maddeleri netleştirilmelidir. Çoklu tasarım tescillerinde kısmi devir planlanıyorsa, hangi tasarımların devredildiği ayrı ayrı gösterilmelidir.

TÜRKPATENT devir tescili nasıl başvurulur?

Devir, sicile kaydedildiğinde üçüncü kişilere karşı hüküm doğurur. Başvuru, TÜRKPATENT çevrimiçi sistemi üzerinden veya vekil aracılığıyla yapılabilir. Dilekçe, devir sözleşmesi, varsa tercüme ve resmi ücret dekontu dosyalanır. Eksik belge uyarıları süresinde tamamlanmalıdır. Kayıt kararı sonrası tasarım tescili sicilinde malik bilgisi güncellenir ve bülten yayını yapılır.

  1. Devir sözleşmesini ve eklerini hazırlayın.
  2. Gerekli tercümeleri ve doğrulamaları tamamlayın.
  3. TÜRKPATENT’e tescil talebini ve resmi ücret kalemlerini sunun.
  4. Eksiklik bildirimleri varsa süresinde giderin.
  5. Sicil kaydı yapıldığında bülten yayını ve tescil belgesi güncellemesini kontrol edin.

Devirde vergisel hususlar nasıl ele alınır?

Devir bedeli, tarafların vergi yükümlülüklerini etkiler. Fatura düzeni, tevkifat, KDV ve gelir unsurlarının niteliği için mali müşavirden görüş alın. TÜRKPATENT yalnızca sicil işlemini yürütür, vergi tahakkuku yapmaz. Sözleşmede bedelin vergiler hariç veya dahil olduğu, ödeme tarihleri ve kur farkı esasları açıkça yazılmalı, gecikme ve cayma durumlarına ilişkin hükümler eklenmelidir.

Tasarım lisansı nasıl verilir?

Basit lisans mı münhasır lisans mı?

Basit lisans, lisansöre aynı alanda başkalarına lisans verme serbestisi tanır, lisansiye tekellik sağlamaz. Münhasır lisans, belirlenen ürün, alan veya bölge için tek kullanma yetkisi verir. Pazar kontrolü ve yatırım gereksinimi yüksekse münhasır lisans tercih edilir. Dağıtım ağı genişletilecekse basit lisans daha esnek bir çözüm sunar ve tasarım tescili sahibinin riski dağıtmasına yardımcı olur.

Lisans sözleşmesi hangi şartları içermeli?

Kapsam, coğrafi alan, süre, kullanım biçimi, kalite kontrolü, raporlama, denetim, bedel ve ödeme planı lisansın çekirdeğini oluşturur. İhlal ortaya çıkarsa bildirim şekli ve dava stratejisi, sigorta ve tazminat hükümleri yazılmalıdır. Münhasırlık, alt lisans, AR-GE çıktılarının mülkiyeti ve cezai şartlar netleştirilmeli, tasarım tescili numarası, varyasyonları ve güncelleme yükümlülükleri belirtilmelidir.

Alt lisans verilebilir mi?

Alt lisans, sözleşmede açıkça izin verilmişse mümkündür. Üçüncü tarafa devredilen kullanma hakkının koşulları, ana lisans hükümleriyle uyumlu olmalı ve denetim mekanizmaları korunmalıdır. Alt lisans bedel paylaşımı, raporlama sıklığı ve kalite standartları ayrıntılandırılmalıdır. TÜRKPATENT siciline alt lisans kaydı, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik ve ihlallerde ispat kolaylığı sağlar.

  • Münhasırlık koşulu. Tekellik, istisnalar ve rekabet etmeme düzeni.
  • Kalite kontrol. Numune onayı, denetim, sertifikasyon ve geri çağırma prosedürü.
  • Bedel yapısı. Peşin, satışa bağlı pay, asgari garanti ve artış parametreleri.

Tasarım tescili sözleşmesi nasıl hazırlanır?

Şekil şartları ve dil ne olmalı?

Devir ve lisans sözleşmeleri yazılı olmalıdır. TÜRKPATENT’e sunulacak belgelerde imzaların yetkili kişilerce atılması, yabancı dildeki metinler için Türkçe tercüme hazırlanması beklenir. Uygulamada noter onayı ve yurtdışı belgelerde apostil veya konsolosluk tasdiki talep edilebilir. Elektronik imza ile düzenlenen belgelerde, doğrulama imkanı ve bütünlük kanıtları dosyaya eklenmelidir.

Taraflar ve kapsam nasıl belirtilir?

Ticaret sicil unvanı, MERSİS numarası, adres ve temsil yetkisi net olmalıdır. Sözleşme, hangi tasarım tescili veya tescillerini kapsadığını, ürün sınıflarını ve kullanım biçimini açıkça göstermelidir. Çoklu başvurularda tasarımlar ayrı ayrı listelenmeli, varyantlar ve güncellenmiş görsellerin kapsamı tanımlanmalıdır. Gizli bilgi paylaşılıyorsa, gizlilik seviyesi ve saklama süresi ayrıca düzenlenmelidir.

Süre, bedel ve denetim nasıl yazılır?

Süre, tasarım koruma dönemleriyle uyumlu kurgulanmalı, yenileme dönemlerinde bedel ve koşul güncelleme mekanizması belirlenmelidir. Raporlama, satış kayıtlarına erişim ve bağımsız denetim hakları net yazılmalıdır. Uyuşmazlık çözümü için yetkili mahkeme veya tahkim şartı, temerrüt halleri ve fesih sonuçları düzenlenmelidir. Fesihte stok tasfiyesi, kalıp imhası ve görsel kaldırma yükümlülükleri ayrıntılandırılmalıdır.

Sicil kaydı şart Devir ve lisans, taraflar arasında yazılı sözleşme ile hüküm doğurur, ancak TÜRKPATENT siciline kayıt yapılmadıkça iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

TÜRKPATENT devir ve lisans tescili nasıl yapılır?

Hangi belgeler gerekir?

Başlıca belgeler, imzalı sözleşme veya devir beyanı, tarafların yetki tevsik belgeleri, gerekirse tercümeler ve resmi ücret kalemlerine ilişkin ödenti kanıtıdır. Vekil aracılığıyla işlem yapılacaksa, vekaletnamenin aslı veya usulüne uygun onaylı nüshası sunulur. Çoklu tasarım içeren tescillerde, kapsama giren tasarımları gösteren liste eklenmelidir.

  • Sözleşme metni. Devir veya lisans koşullarını içeren, imzalı nüsha.
  • Kimlik ve yetki. İmza sirküleri veya yetki belgesi, yabancıda apostil veya tasdik.
  • Tercüme. Türkçe çeviri, yeminli imzalı veya onaylı nüsha.
  • Ödeme belgesi. Resmi ücret kalemleri için ödenti makbuzu.

Kayıt sonrası üçüncü kişilere etkisi nedir?

Sicile kaydedilen devir, yeni malik üzerinden tüm işlemlerin yürütülmesini sağlar. Kayıtlı lisans, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir, bültende yayınla kamuya duyurulur. İhlal halinde, münhasır lisansiye sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça dava açabilir. Kayıt, hak sahipliği zincirinin ispatını kolaylaştırır ve tasarım tescili değerlemesinde belirlilik sağlar.

Lahey tasarımında kayıt nasıl işler?

Uluslararası tescil Lahey Sistemi üzerinden yapıldıysa, devir ve lisans kayıt talepleri WIPO nezdinde sunulabilir. Türkiye’nin tayin edildiği başvurularda WIPO kaydı, TÜRKPATENT siciline yansıtılır. Ulusal aşamaya dönüştürülmüş tasarımlar için TÜRKPATENT nezdinde ayrıca kayıt işlemi yürütülür. Sözleşme dili ve tasdik gereklilikleri, başvuran ülke kurallarına göre değişebileceğinden işlem öncesi kontrol edilmelidir.

Tasarım Devri sürecinizde uzman desteği alın, doğru adımla başlayın.

Tasarım Tescil Devri

Sıkça Sorulan Sorular

5 soru

Tasarım tescili lisans mı devir mi farkı hakkında en çok sorulanlar

Tasarım lisansı tescil edilmezse geçerli olmaz mı?

Lisans, taraflar arasında yazılı sözleşmeyle hüküm doğurur ve geçerlidir. Ancak TÜRKPATENT siciline kaydedilmediği sürece iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Sicil kaydı, bültende yayın ile kamusal duyuru sağlar ve ispat kolaylığı yaratır.

Kayıtsız lisanslarda ihlal veya öncelik ihtilafında lisansın varlığını üçüncü kişilere karşı ileri sürmek güçleşir. Bu nedenle lisans sözleşmesinin ana hatlarıyla sicile tescili, özellikle münhasır lisanslarda kuvvetle önerilir.

Sorunun kendi sayfası
TÜRKPATENT’e tasarım devri için noter onayı şart mı?

Kanun yazılı şekli zorunlu kılar, noter onayını açıkça zorunlu tutmaz. Uygulamada ise imza teyidi, yabancı belgelerde apostil veya konsolosluk tasdiki sıklıkla talep edilebilir. Bu, kimlik ve yetki ispatını kolaylaştırır ve itiraz riskini azaltır.

Tarafların Türkiye’de düzenlediği sözleşmelerde noter onayı tercih edilir. Yurt dışı sözleşmelerde, ülkeye göre apostil ve yeminli tercüme gerekebilir. Başvuru öncesi güncel TÜRKPATENT belge gereklilikleri kontrol edilmelidir.

Sorunun kendi sayfası
Münhasır lisans alan tasarım ihlaline karşı dava açabilir mi?

SMK çerçevesinde münhasır lisans sahibi, sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça ihlale karşı dava açabilir. Sicile kayıt, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik ve husumet ehliyeti bakımından önem taşır. Basit lisans sahibi genellikle lisansörle birlikte hareket eder.

Sözleşmede dava yetkisi, ihlal bildirimi ve iş birliği hükümleri açıkça yazılmalıdır. Tazminat ve tedbir stratejisi taraflarca önceden belirlenirse süreç hızlanır ve ispat külfeti paylaşımı netleşir.

Sorunun kendi sayfası
Tasarım devri kısmi yapılabilir mi?

Evet, çoklu tasarım içeren tescillerde sadece belirli tasarımların devri mümkündür. Devir sözleşmesinde devredilen tasarımlar ayrı ayrı tanımlanmalı ve TÜRKPATENT başvurusunda bu liste sunulmalıdır. Böylece sicilde yalnızca ilgili tasarımlar yeni malik adına geçer.

Tek bir tasarım için kullanım alanına göre kısmi devir yerine lisans daha uygun olabilir. Coğrafi sınır, ürün çeşidi veya satış kanalı bazlı yetkilendirme lisansla ayrıntılandırılabilir ve sicile kaydedildiğinde üçüncü kişilere karşı etkili olur.

Sorunun kendi sayfası
Lahey Sistemi ile tescilli tasarım için lisans Türkiye’de nasıl kaydedilir?

Lahey tescilinde lisans veya devir kayıt talepleri WIPO’ya sunulur. Türkiye’nin tayin edildiği durumlarda WIPO kararı TÜRKPATENT’e iletilir ve ulusal sicile yansır. Belgelerin dili ve tasdik şekli WIPO kurallarına uygun olmalıdır.

Ulusal aşamaya dönüştürülen veya Türkiye’de ayrı tasarım tescili bulunan durumlarda doğrudan TÜRKPATENT nezdinde kayıt yapılır. Uygulama farklılıkları olabileceğinden, işlem öncesi hem WIPO hem TÜRKPATENT gereklilikleri kontrol edilmelidir.

Sorunun kendi sayfası