Alan adı UDRP süreci nasıl işler?

Markanızla karıştırılabilecek bir alan adı başka birinin elindeyse, UDRP süreci kapsamında devir veya iptal talep edebilirsiniz. Ancak marka sahibi olmanız, benzer bütün alan adlarını alabileceğiniz anlamına gelmez. Başvuruda marka hakkınız, karşı tarafın hak veya meşru menfaatinin bulunmaması ve kötü niyetli kayıt ile kullanım birlikte değerlendirilir. İlk adım, alan adının bu yönteme tabi olup olmadığını belirlemektir. [WIPO UDRP rehberi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/guide/index)

UDRP süreci hangi alan adlarını kapsar?

UDRP nedir ve kim uygular?

UDRP, ICANN tarafından kabul edilen alan adı uyuşmazlık çözüm politikasıdır. Marka haklarını hedefleyen kötü niyetli alan adı kayıtları için uygulanır. Başvuru, WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi gibi ICANN tarafından onaylanmış bir hizmet sağlayıcıya yapılır. Sağlayıcı dosyayı yönetir; uyuşmazlığı bağımsız hakem veya hakem heyeti karara bağlar. Alan adı sahibi, kayıt sözleşmesiyle politikayı kabul ettiğinden uyuşmazlık çıktığında yeniden onay vermesi aranmaz. [WIPO açıklaması](https://www.wipo.int/amc/en/docs/guide-en-web.pdf)

Politika, .com, .net ve .org gibi genel üst düzey alan adlarında uygulanır. Ülke kodlu uzantılarda ise ilgili kayıt otoritesinin hangi uyuşmazlık politikasını benimsediği kontrol edilir. Bazıları UDRP’yi, bazıları farklı koşullar içeren yerel düzenlemeleri kullanır. Bu nedenle alan adı sahibinin Türkiye’de veya başka bir ülkede bulunması tek başına başvuru yolunu belirlemez; uzantı ve uygulanacak kayıt politikası esas alınır. [WIPO kapsam açıklaması](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/guide/index)

.tr alan adlarında UDRP uygulanır mı?

.tr uzantılı alan adlarında, .com.tr dahil, Türkiye’nin İnternet Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması değerlendirilir. Başvuru, BTK tarafından yetkilendirilmiş Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcılarına yapılır. Yerel düzenlemede marka yanında ticaret unvanı, işletme adı ve diğer tanıtıcı işaretler de dayanak olabilir. Ayrıca kötü niyet bakımından tahsis veya kullanım aranır. UDRP’deki kötü niyetli kayıt ve kullanım şartıyla bu ölçüt birbirine karıştırılmamalıdır. [TRABİS açıklamaları](https://www.trabis.gov.tr/FAQ)

Türkiye’de marka hakkına dayalı koruma ayrıca 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında incelenebilir. Kanun, gerekli koşullar oluştuğunda işaretin alan adı olarak ticari etki yaratacak biçimde kullanılmasının yasaklanmasına olanak tanır. Bunun için kullanıcının işarete ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı bulunmaması da değerlendirilir. Bu ulusal koruma yolu ile UDRP başvurusunun şartları aynı değildir; somut kullanım ve istenen hukuki sonuç ayrı incelenmelidir. [SMK madde 7](https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/sinai-mulkiyet-kanunu-29944-6769)

UDRP başvuru şartları nelerdir?

• Markayla benzerlik. Alan adı, şikayetçinin hak sahibi olduğu markayla aynı veya karıştırılabilecek derecede benzer olmalıdır.
• Hak veya meşru menfaat bulunmaması. Alan adı sahibinin uyuşmazlık konusu ad üzerinde hak veya meşru menfaati bulunmamalıdır.
• Kötü niyetli kayıt ve kullanım. Alan adının hem kötü niyetle kaydedilmiş hem de kötü niyetle kullanılıyor olması gerekir. [UDRP madde 4(a)](https://www.icann.org/resources/pages/policy-2024-02-21-en)

Markayla alan adı benzerliği nasıl değerlendirilir?

İlk inceleme, markanın alan adı içinde tanınabilir olup olmadığına odaklanır. Markaya ürün, şehir veya hizmet belirten bir kelime eklemek benzerliği her zaman ortadan kaldırmaz. Harf eksiltmeleri ve belirgin yazım hataları da değerlendirmeye girebilir. Uzantı çoğunlukla bu ilk karşılaştırmada dikkate alınmaz. Ancak benzerliğin kabul edilmesi yalnızca ilk koşulu karşılar; hakem diğer başvuru şartlarını da ayrıca inceler. [WIPO benzerlik değerlendirmesi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/overview/index)

Alan adında meşru menfaat nasıl belirlenir?

Karşı tarafın uyuşmazlıktan önce alan adını iyi niyetli bir ticari faaliyet için kullanması, o adla tanınması veya meşru ticari olmayan kullanım yapması savunma oluşturabilir. Şikayetçi önce hak veya meşru menfaat bulunmadığını destekleyen görünür bir temel sunar. Ardından karşı taraftan açıklayıcı deliller beklenebilir. Bununla birlikte nihai ispat yükü şikayetçide kalır; yalnızca kullanım izni verilmediğini söylemek dosyanın tamamını karşılamaz. [WIPO hak ve meşru menfaat ölçütleri](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/overview/index)

Kötü niyet hangi delillerle kanıtlanır?

Alan adının markayı hedefleyerek, kayıtla doğrudan ilgili belgelenmiş giderleri aşan bir bedelle marka sahibine satılmak üzere alınması kötü niyeti destekleyebilir. Kullanıcıları markayla bağlantı varmış gibi yanıltarak ticari kazanç sağlamak veya rakibin faaliyetini bozmak da değerlendirilir. Her satış teklifi kendiliğinden kötü niyet değildir. Teklifin bağlamı, tarafların yazışmaları ve alan adının seçilme amacı birlikte ortaya konmalıdır. [WIPO kötü niyet örnekleri](https://www.wipo.int/amc/en/docs/guide-en-web.pdf)

Tarih sıralaması burada belirleyicidir. Alan adı mevcut sahibi tarafından marka hakkınız doğmadan önce edinilmişse, kötü niyetli kaydı göstermek genellikle mümkün olmaz; henüz duyurulan bir markanın hedeflenmesi gibi istisnalar ayrıca incelenir. İlk oluşturulma tarihiyle mevcut sahibin edinme tarihi farklı olabilir. Bu yüzden yalnızca bugünkü marka belgesini sunmak yerine, marka hakkının doğuşunu ve alan adının el değiştirme geçmişini araştırın. [WIPO kayıt tarihi değerlendirmesi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/overview/index)

Benzerlik tek başına yeterli değildir. Başvuruyu hazırlarken her koşul için ayrı delil gösterin. Güçlü bir marka belgesi, karşı tarafın meşru kullanımını veya iyi niyetli edinimini kendiliğinden geçersiz kılmaz.

UDRP başvurusu nasıl hazırlanır?

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunmalı?

Dosyanın merkezinde marka hakkını gösteren belgeler ve şikayet edilen kullanıma ilişkin deliller bulunur. WIPO başvuru formu da marka hakkı kanıtı ile ilgili internet sitesinin ekran görüntüsünü özellikle belirtir. Belgeleri yalnızca eklemekle yetinmeyin; dilekçedeki her iddiayı ilgili eke bağlayın. Örneğin yanıltıcı bir satış sayfasını anlatırken görüntünün hangi alan adına ait olduğunu, ne zaman alındığını ve markayla bağlantısını açıkça yazın. [WIPO başvuru formu](https://www.wipo.int/domains/en/filing/)

• Hak sahipliği belgeleri. Marka tescil belgesi, güncel sicil bilgileri ve gerekiyorsa devir veya lisans belgeleri.
• Alan adı bilgileri. Kayıt kuruluşu, erişilebilen kayıt tarihleri ve mevcut sahibin edinme geçmişine ilişkin kayıtlar.
• Kullanım delilleri. Tarihli ekran görüntüleri, yönlendirmeler, reklamlar ve markayı taklit eden sayfalar.
• Yazışmalar. Satış teklifleri, taraflar arasındaki mesajlar ve varsa yanıltıcı e-postaların özgün kayıtları.
• Olay kronolojisi. Marka kullanımının başlangıcı, alan adının edinimi ve uyuşmazlığa yol açan olayların sırası.

Şikayet dilekçesi nereye gönderilir?

WIPO tercih edildiğinde model şikayet dilekçesi kullanılarak başvuru çevrim içi formdan veya belirtilen elektronik posta kanalıyla gönderilebilir. Dilekçenin bir kopyası ilgili kayıt kuruluşuna da iletilir. Talep edilen sonuç, devir veya iptal olarak açıkça belirtilmelidir. Model formun doldurulması başvurunun kabul edileceği anlamına gelmez; dosya hem biçimsel uygunluk hem de esas yönünden değerlendirilir. Başvuru aşamasında geçerli ek kuralları kontrol edin. [WIPO başvuru adımları](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/index)

UDRP başvuru ücretleri nasıl hesaplanır?

Başvuru bütçesi hazırlanırken hizmet sağlayıcının güncel tarifesindeki resmi ücret kalemleri esas alınır. WIPO’da alan adı sayısı ve dosyanın tek hakemle veya üç kişilik heyetle görülmesi hesaplamayı etkiler. UDRP süreci için hukuki temsil ve çeviri hizmeti alınacaksa bunların bedelleri ayrıca değerlendirilmelidir. Ödeme öncesinde seçilen dosya kapsamını ve hakem tercihini kesinleştirin; farklı kapsamdaki başvuruların toplam maliyetlerini doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir. [WIPO ücret tarifesi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/fees/index)

UDRP süreci ne kadar sürer?

Başvurudan sonra hangi işlemler yapılır?

Başvuru alındıktan sonra sağlayıcı, kayıt kuruluşundan doğrulama ister ve dosyanın biçimsel koşullara uygunluğunu inceler. Alan adına uygulanan kilit, uyuşmazlık sırasında sahibin veya kayıt kuruluşunun değiştirilmesini sınırlar; internet sitesinin otomatik olarak kapanması anlamına gelmez. Dosyadaki eksiklikler giderildikten sonra şikayet karşı tarafa bildirilir. Böylece yanıt aşaması başlar ve taraflara gönderilen bildirimler işlem takviminin temelini oluşturur. [ICANN usul kuralları](https://www.icann.org/resources/pages/udrp-rules-2024-02-21-en)

1. Şikayet dilekçesi ve ekleri sunulur, gerekli ödeme yapılır.
2. Kayıt bilgileri doğrulanır, alan adı kilitlenir ve biçimsel inceleme tamamlanır.
3. Şikayet alan adı sahibine bildirilir ve yanıt süresi başlar.
4. Yanıt geldikten veya süre dolduktan sonra bağımsız hakem ya da heyet atanır.
5. Karar taraflara ve kayıt kuruluşuna bildirilir; devir veya iptal varsa uygulama aşamasına geçilir.

Yanıt ve karar süreleri kaç gündür?

ICANN usul kurallarına göre yanıt, idari işlemin başlangıcından itibaren 20 gün içinde sunulur. Alan adı sahibi açıkça talep ederek otomatik 4 takvim günlük ek süre alabilir. İstisnai durumlarda ayrıca süre uzatımı mümkündür. Hakemin, istisnai koşullar bulunmadıkça atanmasından itibaren 14 gün içinde kararını sağlayıcıya iletmesi öngörülür. Bunlar Türk kanunundaki dava süreleri değil, UDRP usul kurallarında düzenlenen sürelerdir. [ICANN süre hükümleri](https://www.icann.org/resources/pages/udrp-rules-2024-02-21-en)

Bu aşamaların sürelerini toplayarak her dosya için kesin bir bitiş günü belirlemek doğru olmaz. Biçimsel eksiklikler, dil konusundaki talepler, ek süreler veya uzlaşma görüşmeleri takvimi değiştirebilir. İşletmeniz açısından ayrı bir takip çizelgesi oluşturun: bildirimin alındığı tarih, yanıtın son günü, hakem ataması ve karar sonrası uygulama tarihi ayrı kaydedilsin. Böylece hukuki dosyayı takip eden kişiyle alan adı hesabını yöneten ekip aynı tarihler üzerinden çalışabilir.

UDRP süreci nasıl sonuçlanır?

Alan adı devri nasıl uygulanır?

Hakem şikayeti reddedebilir veya şartlar karşılanmışsa talebe göre alan adının devrine ya da iptaline karar verebilir. UDRP kapsamında tazminat veya avukatlık giderlerinin karşı tarafa ödetilmesi kararı verilmez. Alan adını işletmenizin kontrolüne almak istiyorsanız talebin devir olarak kurulması gerekir. İptal, alan adını doğrudan size kazandırmaz; yeniden kayda açıldığında başka bir kişi tarafından alınması mümkün olabilir. [WIPO karar açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/guide/index)

Devir kararını kayıt kuruluşu uygular. Uygulama öncesinde UDRP’nin öngördüğü 10 iş günlük bekleme süresi bulunur; iş günleri kayıt kuruluşunun ana merkezinin bulunduğu yere göre hesaplanır. Bu sırada sağlayıcının ve kayıt kuruluşunun bildirimlerini izleyin. Devir tamamlandığında alan adının doğru işletme hesabına geçtiğini kontrol edin; erişim yetkilerini, yenileme sorumlusunu ve teknik kullanım planını belirleyin. Karar bildirimi, hesabın fiilen devralındığı anlamına gelmez. [UDRP uygulama hükmü](https://www.icann.org/resources/pages/policy-2024-02-21-en)

UDRP kararına karşı dava açılabilir mi?

UDRP, tarafların yetkili mahkemeye başvurmasını engellemez. Alan adı sahibi, belirtilen 10 iş günlük dönemde şikayetçinin kabul ettiği yetki alanındaki mahkemede dava açıldığını gösteren resmi belgeleri kayıt kuruluşuna ulaştırırsa kararın uygulanması bekletilir. Yalnızca itiraz e-postası göndermek yeterli değildir. Bu bekleme süresi, her ülkedeki bütün dava haklarını sona erdiren genel bir süre olarak yorumlanmamalıdır. [UDRP madde 4(k)](https://www.icann.org/resources/pages/policy-2024-02-21-en)

Özet

UDRP süreci için hazırlığa, alan adının uzantısını ve mevcut sahibinin edinme tarihini belirleyerek başlayın. Ardından delillerinizi başvuru koşullarına göre ayırın ve devir talebinizin dayanağını sınayın. Dosyada açıklayamadığınız bir tarih farkı, meşru kullanım ihtimali veya hak sahipliği sorunu varsa başvurmadan önce bunları çözümleyin. Başvuru kararı verildiğinde dilekçe sorumlusu, bildirimleri izleyecek kişi ve alan adını teslim alacak hesap önceden belirlenmiş olsun.