Tasarım Tescili Nasıl Yapılır?

Tasarım tescili için hangi şartlar aranır?

Tasarım tescili nedir ve kimler başvurabilir?

Tasarım tescili, bir ürünün veya ürün parçasının dış görünümüne ilişkin unsurları koruma altına alan bir sınai mülkiyet hakkıdır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamındaki koruma, çizgi, şekil, renk, doku ve malzeme gibi görsel özellikleri hedefler. Başvuruyu gerçek kişiler ya da şirketler yapabilir. Tasarımcı bizzat başvurabileceği gibi, tescil isteme hakkını mevzuat veya sözleşme gereğince edinen şirket de başvuru sahibi olabilir. Türkiye’de yerleşik olmayan başvuru sahipleri, Kurum nezdindeki işlemlerini yetkili marka veya patent vekili aracılığıyla yürütür.

Tescil, piyasaya çıkaracağınız yeni ürüne rekabet avantajı sağlar. Taklit ürünlerin üretimi, satışı ve ithalatı gibi eylemler engellenebilir. Tescilli bir tasarım, yatırımcı ve dağıtımcılarla yapılan sözleşmeleri güçlendirir, marka algısını destekler ve e-ticaret platformlarında ihlal bildirimlerine dayanak olur. Gümrükte işlemlerin durdurulması ve ihtiyati tedbir gibi araçlar, koşulları oluştuğunda hak sahiplerinin elini güçlendirir. Doğru bir başvuru stratejisi ile görsellerin temiz ve net sunumu, bu hukuki güvencenin temelini oluşturur.

Hangi ürünler tasarım korumasına uygundur?

Tasarım koruması, kanundaki ürün tanımına giren iki veya üç boyutlu ürünlerin görünümünü kapsar. Ambalaj, grafik semboller, kullanıcı arayüzleri, tipografik karakterler, mobilya, aksesuar, makine parçaları, aydınlatma elemanları ve tekstil desenleri buna örnektir. Bileşik bir ürünün parçası için koruma isteniyorsa, parçanın normal kullanım sırasında görünür olması ve görünür özelliklerinin koruma şartlarını taşıması gerekir. Ürünün kullanım amacı değil, görsel görünümü korunur. Bu nedenle teknik bir yenilikten çok formu, çizgileri ve yüzey özelliklerini açıkça göstermek gerekir.

Kanun, ürünün teknik fonksiyonunun zorunlu kıldığı görünüm özelliklerini koruma dışında bırakır. Başka bir ürüne mekanik bağlantı için zorunlu biçim ve boyutlar da kural olarak korunmaz; modüler sistemler için kanundaki özel düzenleme ayrıca değerlendirilir. Kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı görünümler tescil edilmez. Tasarım ile marka, patent ve telif hakları farklı koruma rejimleridir. Bir ürünün görünümü tasarımla korunabilirken, ayırt edici işareti marka ile, teknik çözümü ise şartları varsa patent ya da faydalı model ile güvenceye alınır.

Yenilik ve ayırt edici nitelik nasıl değerlendirilir?

Tasarımın korunabilmesi için yenilik ve ayırt edici nitelik aranır. Yenilik, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden önce dünyada kamuya sunulmuş aynı tasarımın bulunmamasını ifade eder. Yalnızca küçük ayrıntılarda farklılaşan tasarımlar aynı kabul edilebilir. Ayırt edici nitelik ise bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bırakılan genel izlenimin önceki tasarımlardan farklı olmasını gerektirir. Değerlendirme bütünsel bir karşılaştırmadır; tasarımcının seçenek özgürlüğü de dikkate alınır. Uygulamada tasarım araştırması yapmak, benzer ürünlerin görsellerini toplamak ve farklılaştırıcı unsurları sistematik biçimde belgelemek önem taşır.

Araştırmayı yalnızca tescil kayıtlarıyla sınırlamayın. Ürün katalogları, fuar yayınları, internet mağazaları ve daha önce yayımlanmış görseller de karşılaştırmaya konu olabilir. Prototip, eskiz ve render dosyalarının tarihli kayıtları, sunumlar, sergi katılım belgeleri ve gizlilik sözleşmeleri delil hazırlığında önemlidir. Bu kayıtlar tasarımın gelişimini ve açıklama tarihlerini gösterir; tek başına yenilik veya ayırt edicilik garantisi vermez. Koruma ölçütleri [TÜRKPATENT’in tasarım açıklamalarında](https://www.turkpatent.gov.tr/tasarim) da yer alır.

Başvuru öncesinde belgeler ve görseller nasıl hazırlanır?

Başvuru zamanı ve ürün lansmanı nasıl planlanır?

Pazara giriş planı ile başvuru tarihi uyumlu yürütülmelidir. Ürün fotoğraf çekimleri tamamlandığında, varyantların kapsamı netleştiğinde ve lansman takvimi kesinleştiğinde başvuru dosyası hazırlanabilir. Tasarımı kamuya açıklamadan başvurmak, açıklamadan kaynaklanan riskleri azaltır. Fuarlar, ön siparişler ve deneme satışları bu açıdan değerlendirilmelidir. Ön gösterimler ve yatırımcı sunumları da paylaşım koşullarına göre kamuya açıklama sayılabilir. Gizlilik şartıyla yapılan açıklamalar ise kamuya sunma sayılmaz.

Ticari gereklilikler nedeniyle tanıtım öne çekilmişse, açıklamanın tarihini, içeriğini ve kim tarafından yapıldığını belgeleyin. Tasarımcı veya halefi ya da bunların izniyle açıklama yapan üçüncü kişiler bakımından kanunda on iki aylık istisna düzenlenmiştir. Süre, başvuru veya varsa rüçhan tarihine göre değerlendirilir. Yayımı erteleme seçeneği de ürün pazarlama planına gizlilik boyutunu eklemek için kullanılabilir. Bu tercih başvuru stratejisinde baştan düşünülmelidir.

On iki aylık açıklama istisnası, lansmandan önce başvuru yapmanın yerini tutan genel bir güvence değildir. Açıklamanın kanundaki koşulları karşılayıp karşılamadığı ve hedef ülkelerdeki etkisi ayrı değerlendirilmelidir. Türkiye’deki düzenlemenin dayanağı [6769 sayılı Kanun’un 57. maddesidir](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/ff5f9aba-c277-4022-8486-9b11e525c765?download=).

Görseller ve tarifname için teknik kurallar nelerdir?

Başvurunun kalbi, tasarımın görselleridir. Yüksek çözünürlüklü, nötr arka planlı ve tasarımı belirsizleştiren gölge veya yansıma içermeyen fotoğraf ya da çizimler tercih edilmelidir. Görünümler arasında ölçek ve perspektif tutarlılığı korunmalıdır. Hak talep edilmeyen kısımlar, uygun görsel anlatım yöntemleriyle ayrıştırılarak kapsam netleştirilebilir. Renk unsurunun tasarımdaki rolü baştan belirlenmeli ve görseller buna uygun hazırlanmalıdır. İsteğe bağlı tarifname, görsel özellikleri açıklayan kısa notlar içerebilir; görsellerde bulunmayan özellikleri korumaya eklemez.

Çoğu üründe birden çok görünüm gerekir. Hedef, tasarımın bütününü anlaşılır kılmaktır. Her ürün için aynı sayıda görünüm zorunlu değildir; gerekli açılar ürünün biçimine göre seçilir. Gereksiz detay, arka plan objeleri ve ölçülendirme işaretleri belirsizliğe yol açar. Hareketli veya ekran tabanlı arayüzlerde farklı ekran durumlarının sunumu, başvuru kurallarına uygun planlanmalıdır. Parça ve bütün ilişkisi olan ürünlerde, korunacak parçanın sınırları açık gösterilmelidir. Başvurudan önce görsellerin dijital seti kontrol listesine göre gözden geçirilmelidir.

• Görünüm seçimi: Gerektiğinde önden, arkadan, yandan, üstten, alttan ve perspektiften görüntülerle tasarımı açıklayın.
• Nötr arka plan: Üründen kolayca ayrılan, görsel karmaşa oluşturmayan bir zemin kullanın.
• Tutarlı sunum: Aynı tasarımın bütün görünümlerinde biçim, renk ve detay uyumunu kontrol edin.
• Kapsam işaretleri: Talep dışı kısımları uygun yöntemle açık ve tutarlı biçimde ayırın.
• Renk stratejisi: Renkli veya tek renkli sunum tercihini koruma hedefiyle birlikte değerlendirin.

• Tasarımın parçası olmayan açıklama yazıları, filigranlar, logolar veya ölçü çizgileri eklemeyin.
• Yansıma, parlama ve yoğun gölgelerin ürünün biçimini örtmesini önleyin.
• Farklı ürün varyantlarını aynı tasarımın farklı açıları gibi sunmayın.
• Piksellenmiş veya bulanık görseller kullanmayın.
• El, kalem ve cetvel gibi ilgisiz nesneleri kadrajdan çıkarın.

Başvuru dosyasında hangi belgeler bulunmalıdır?

Dosyanın omurgası eksiksiz ve tutarlı olmalıdır. Başvuru sahibinin ve tasarımcının bilgileri, ürün adı, ilgili Locarno sınıflandırması ve görseller temel hazırlık unsurlarıdır. Tarifname isteğe bağlıdır. Başvuru sahibi tasarımcı değilse, tescil isteme hakkını nasıl elde ettiğine ilişkin bilgi verilmelidir. Rüçhan talebi varsa dayanak başvurunun bilgileri ve gerekli belgeler sunulur. Vekil aracılığıyla işlem yapılacaksa temsil bilgileri hazırlanır; vekâletnamenin sunulması ve özel yetki gereklilikleri yapılacak işleme göre kontrol edilir.

Teknik dokümantasyonda numaralandırma standardı uygulanmalı ve her görsel doğru tasarımla eşleştirilmelidir. Ürün adı, pazarlama dili yerine ürün türünü belirten nesnel terminolojiyle yazılmalıdır. Locarno, tasarımlara ilişkin sınıflandırmadır; marka başvurularındaki Nice sınıflandırmasıyla karıştırılmamalıdır. Değiştirilebilir parçalar veya modüller için ayrı koruma gerekip gerekmediği değerlendirilir. Kurumsal onay zinciri netleştirilerek imza ve yetki süreçleri baştan planlanır. Başvuru öncesi kontrol listesi, yanlış tasarımcı bilgisi veya eksik görsel gibi sorunların önlenmesine yardımcı olur.

• Başvuru bilgileri: Başvuru sahibi, iletişim, tasarımcı ve ürün bilgileri.
• Görsel anlatım: Her tasarımı ve gerekli görünümlerini açıkça gösteren dosyalar.
• Hak sahipliği bilgisi: Tescil isteme hakkının nasıl edinildiğini açıklayan beyan ve gerektiğinde destekleyici belgeler.
• Rüçhan evrakı: Talep varsa ilk başvuru veya sergiye ilişkin bilgiler ve gerekli belgeler.
• Temsil ve yetki: Vekil bilgileri, işleme göre gereken vekâletname ve imza düzeni.
• Özel talepler ve ödeme: Varsa yayım erteleme talebi ve ilgili ücretlerin ödendiğine ilişkin bilgi.

TÜRKPATENT üzerinden tasarım tescili nasıl yapılır?

Tekli veya çoklu tasarım başvurusu ne zaman tercih edilir?

Tekli başvuru, tek bir tasarımın net ve odaklı şekilde korunmasını sağlar. Ürün gamınız sınırlıysa veya tasarımların ticari yönetimi birbirinden ayrılacaksa, ayrı dosyalar tercih edilebilir. İnceleme ve itiraz takibi ürün bazında yürütülür. Pazarlama iletişiminde ürün başına ayrı belge kullanılması ve farklı iş ortaklarıyla lisanslama yapılması da dosyalama tercihini etkileyebilir. Bununla birlikte, tasarımların genel izlenimlerinin farklı olması tek başına çoklu başvuruya engel değildir.

Çoklu başvuru, birden fazla tasarımı tek dosyada toplamayı mümkün kılar. Süslemeler hariç, tasarımların uygulandığı ürünlerin aynı Locarno sınıfında bulunması gerekir; yalnızca aynı ürün ailesine veya temaya ait olmaları yeterli değildir. Seri çalışmalar için kayıt ve yönetim yükü azalabilir, resmî ücret kalemleri birlikte takip edilir. Her tasarım ayrı değerlendirilir ve ayrı hak konusu olabilir. Ortak dosyadaki yazışmaların hangi tasarımları etkilediği dikkatle izlenmelidir. Sınıf koşulu [TÜRKPATENT Tasarım İnceleme Kılavuzu’nda](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/7b53e865-e70c-4dba-9b9d-3b56ca252b83?download=) açıklanır.

EPATS başvurusu ve inceleme aşamaları nasıl ilerler?

Başvuru, TÜRKPATENT’in Elektronik Başvuru Sistemi EPATS üzerinden yapılır. Sisteme e-Devlet kimlik doğrulamasıyla girilir; başvuru bilgileri doldurulur, görseller yüklenir ve ilgili ödeme işlemleri tamamlanır. Başvuru alındısını, numarasını ve tarihini saklayın. Başvuru numarası alınması, incelemenin tamamlandığı veya tescil belgesinin düzenlendiği anlamına gelmez. Çevrimiçi başvuru yolu [TÜRKPATENT’in tasarım sayfasında](https://www.turkpatent.gov.tr/tasarim) belirtilir.

Şekli incelemede başvuru bilgileri, görseller ve gerekli unsurlar kontrol edilir. Eksiklik varsa ilgili usule göre tamamlama istenir. Kurum ayrıca yenilik incelemesi yapar ve kanundaki ret nedenlerini değerlendirir. Uygun bulunan tasarım tescil edilerek sicile kaydedilir ve yayımlanır. Yayımın ardından itiraz aşaması gelir; itiraz bulunmaması veya itirazların reddedilmesi üzerine belge düzenlenir. Bu nedenle tescil, yayım ve belge düzenlenmesi aynı işlem olarak düşünülmemelidir.

1. EPATS üzerinden başvuru sahibi, tasarımcı, ürün ve varsa özel talep bilgilerini girin.
2. Tasarımları ve görünümlerini doğru numaralarla eşleştirerek görselleri yükleyin.
3. İlgili ücretlerin ödeme işlemlerini tamamlayın ve başvuru alındısını saklayın.
4. Şekli inceleme bildirimlerini takip edin; istenen eksiklikleri süresinde giderin.
5. Yenilik incelemesi ve diğer ret nedenleri bakımından verilen kararları kontrol edin.
6. Tescil ve yayım sonrasında itiraz sürecini, ardından belge düzenlenmesini izleyin.

Tasarım tescili ne kadar sürer ve maliyet nasıl belirlenir?

Her başvuru için geçerli tek bir tamamlanma süresi vermek doğru değildir. Dosyanın eksiksiz hazırlanması, inceleme sonuçları, yayım erteleme tercihi ve itiraz bulunup bulunmaması toplam süreyi etkiler. Üretim ve pazarlama takvimi hazırlanırken yalnızca başvuru gününe bakılmamalıdır. Ofisten gelen yazışmalar, bildirim tarihleri ve yanıt süreleri birlikte izlenmelidir. Süre uzatımının her işlem için mümkün olduğu varsayılmamalı; ilgili bildirimin dayandığı düzenleme esas alınmalıdır.

Maliyet; başvurudaki tasarımlar, yayım ve varsa rüçhan veya erteleme gibi işlemler üzerinden değerlendirilir. Güncel resmî tarife başvuru tarihinde kontrol edilmelidir. Vekille çalışıldığında hizmet bedeli resmî ücretlerden ayrı ele alınır. Görsel hazırlığı, tercüme, yurt dışı başvuru ve sonraki yenilemeler de bütçe planına dahil edilebilir. Teklifleri karşılaştırırken hangi işlemlerin kapsandığını ve sonradan ortaya çıkabilecek işlem kalemlerini açıkça belirlemek gerekir.

Yayım, itiraz ve hükümsüzlük süreçleri nasıl yönetilir?

Yayım erteleme ve gizlilik seçenekleri nasıl kullanılır?

Yayım, tescilin kamuya duyurulmasını sağlar. Ancak bazı projelerde ürün tanıtımı belirli bir tarihte planlanır. Bu durumda yayım erteleme seçeneği devreye girer. Başvuruda talep edilmesi gereken erteleme, başvuru veya varsa rüçhan tarihinden itibaren otuz aylık süreye ilişkindir. Tasarım görsellerinin kamuya açıklanmasını geciktirerek üretim zinciri, dağıtım anlaşmaları ve lansman kampanyalarıyla koruma stratejisinin uyumunu destekler. Sürenin dayanağı [6769 sayılı Kanun’un 66. maddesidir](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/ff5f9aba-c277-4022-8486-9b11e525c765?download=).

Erteleme döneminde iş ortaklarıyla paylaşılan materyaller için açık bir gizlilik politikası oluşturulmalıdır. Bayi ve üretici sözleşmelerindeki bilgi güvenliği hükümleri bu politikayı destekler. Pazarlama süreci olgunlaştığında erken yayım talebi değerlendirilebilir. Erteleme sona ermeden önce gerekli işlem ve ödeme koşulları kontrol edilmelidir. Erteleme, başvurudaki tasarımı sonradan başka bir tasarımla değiştirme imkânı vermez. Ayrıca görseller yayımlanana kadar hakkın ileri sürülmesinde özel hükümler bulunduğu dikkate alınmalıdır.

İtiraz, görüş sunma ve düzeltme nasıl yönetilir?

Üçüncü kişiler, tasarım tescilinin yayımından itibaren üç ay içinde gerekçelerini sunup ilgili ücreti ödeyerek itiraz edebilir. Tasarım sahibinin yanıtı, bilgilenmiş kullanıcı perspektifini merkeze almalı ve önceki tasarımlarla genel izlenim farkını somutlaştırmalıdır. Ürün fotoğrafları, kullanım bağlamı, tarihli kataloglar ve uzman değerlendirmeleri delil hazırlığında kullanılabilir. İtiraz süresi ve usulünün dayanağı [6769 sayılı Kanun’un 67. ve 68. maddeleridir](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/ff5f9aba-c277-4022-8486-9b11e525c765?download=).

Ofis yazışmaları sürecinde süreler, delil formatı ve imza prosedürleri net kurallara bağlıdır. Yanıt metninde önce hukuki dayanak, ardından teknik karşılaştırma ve talep yer almalıdır. Görsellerin açıklanması veya maddi hataların giderilmesi, başvurudaki tasarımın kimliğini değiştiren yeni özellikler eklemek için kullanılamaz. İtiraz edenin haklarıyla olası uzlaşı seçenekleri de değerlendirilmelidir. Gerektiğinde yeni varyantlar ayrı başvurularla ele alınır. Dosya özeti, iletişim kayıtları ve tebliğ tarihleri sistematik biçimde arşivlenmelidir.

Hükümsüzlük riskleri ve savunma araçları nelerdir?

Tescil sonrasında da hükümsüzlük talepleri gündeme gelebilir. Başlıca gerekçeler yenilik veya ayırt edici niteliğin yokluğu, koruma dışı görünüm özellikleri ve hak sahipliğine ilişkin sorunlardır. Önceki bir tasarım, telif eseri ya da marka hakkının yetkisiz kullanımını içeren tasarımlar da risk taşıyabilir. Bu nedenle tasarımcıdan başvuru sahibine uzanan hak zincirini gösteren belgeler baştan düzenli tutulmalıdır. Tescil belgesi alınmış olması, sonraki uyuşmazlıklarda koruma şartlarının yeniden tartışılmasını engellemez.

Savunma kurgusunda bilgilenmiş kullanıcı yaklaşımı ana eksendir. Genel izlenim karşılaştırması ürün türü, tasarım özgürlüğü ve yaygın kullanılan stil unsurları dikkate alınarak yapılır. Kendi açıklamanızdan doğan ifşalar bakımından kanundaki istisnanın koşulları incelenir. Lisansla risk yönetimi, taraflar arası uzlaşı ve yeni ürünlerde tasarım değişikliğine gidilmesi ticari seçenekler arasındadır. Bununla birlikte, sonradan yapılan ürün değişiklikleri mevcut tescildeki hukuki eksikliği kendiliğinden gidermez. Her çözüm, somut hak ve deliller üzerinden değerlendirilmelidir.

Tescil sonrasında haklar nasıl korunur ve yönetilir?

Koruma süresi ve yenileme nasıl takip edilir?

Tescilli tasarım koruması başvuru tarihinden itibaren beş yıl sürer; beşer yıllık yenilemelerle toplam yirmi beş yıla kadar uzatılabilir. Yenilemede resmî ücret ödenir ve gerekli işlem süresinde tamamlanır. Olağan yenileme dönemi koruma süresinin bitmesinden önceki altı aydır. Bu süre kaçırılırsa, bitişten sonraki altı ay içinde ek ücretle yenileme imkânı bulunur. Yenileme takvimi ve koşulları [TÜRKPATENT Tasarım İnceleme Kılavuzu’nda](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/ab11cc8c-8bce-4e5e-b375-215fc70e7e81?download=) açıklanır.

Tasarım için kullanım zorunluluğu yoktur. Ancak pazarda fiilen kullanmak, hakka değer katar ve ihlal tespitini kolaylaştırır. Ürün ambalajı, katalog ve ilanlarda doğru tescil bilgisine yer vermek caydırıcılığı destekleyebilir. Kurumsal sınai mülkiyet yönetiminde tasarım kayıtları, marka ve patentlerle birlikte düzenli gözden geçirilmelidir. Birleşme, unvan veya adres değişikliklerinde sicil güncellenmelidir. Raf ömrü biten ürünlerde yenilememe kararı değerlendirilerek kaynaklar yeni tasarımlara yönlendirilebilir. Strateji, ürün yaşam döngüsüyle uyumlu kurulmalıdır.

Hangi kullanımlar ihlal oluşturur ve hangi yollara başvurulur?

Tescilli tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarımı taşıyan ürünü üretmek, piyasaya sunmak, satmak, ithal etmek, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla elde bulundurmak ihlal oluşturabilir. Bire bir kopyalar kadar, bilgilenmiş kullanıcıda farklı genel izlenim yaratmayan benzerler de değerlendirmeye girer. Özel ve ticari olmayan kullanım, deneme amaçlı fiiller ve kanundaki diğer istisnalar ayrıca dikkate alınır. İnceleme, tescil görselleriyle şüpheli ürünün karşılaştırılmasına dayanmalıdır.

İhlal şüphesi doğduğunda delil zinciri hızla kurulmalıdır. Satın alma kayıtları, tarihli ekran görüntüleri ve muayene raporları delil hazırlığını destekler. Hukuki yollarda tespit, ihtiyati tedbir, ihlalin durdurulması ve tazminat talepleri gündeme gelir. Cezai sorumluluk, tasarım tescilinden otomatik olarak doğduğu varsayılmadan, somut fiilin ayrıca bir suç oluşturup oluşturmadığı üzerinden değerlendirilmelidir. Gümrük tedbirleri ve e-ticaret platformlarının ihbar kanalları da kullanılabilir. Platform başvurularını tescil belgesi ve görsel karşılaştırmalarla desteklemek değerlendirmeyi kolaylaştırır; kaldırma sonucu garanti değildir.

Devir, lisans ve teminat işlemleri nasıl yapılır?

Tasarım hakkı devredilebilir, miras yoluyla geçebilir ve lisanslanabilir. Hukuki işlemlerde yazılı şekil esastır; devir sözleşmesinin geçerliliği ayrıca noter onayına bağlıdır. Sicile kayıt, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik bakımından önemlidir. Bu ayrım [6769 sayılı Kanun’un 148. maddesinde](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/ff5f9aba-c277-4022-8486-9b11e525c765?download=) düzenlenir. Münhasır lisans alanın dava yetkisi sözleşme ve kanun hükümleriyle birlikte değerlendirilir. Münhasır olmayan lisans birden fazla lisansiyere hak tanıyabilir. Alt lisans, süre ve coğrafi kapsam sözleşmede açık düzenlenmelidir.

Tasarım hakkı rehne konu edilerek finansmana teminat olarak gösterilebilir. Banka ve yatırımcılar, portföy değerlemesinde tescil kapsamını, kalan koruma süresini ve ticari kullanımı inceleyebilir. Birleşme ve devralmalarda tasarım portföyü, marka ve patentlerle birlikte hukuki incelemeden geçirilir. Sicil kayıtlarının güncel olmaması, değerleme ve teminat süreçlerinde risk yaratır. Uluslararası lisanslarda yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk netleştirilmeli; tahkim ve diğer uyuşmazlık çözüm seçeneklerinin uygunluğu değerlendirilmelidir.

Yurt dışı koruması ve başvuru kontrolü nasıl planlanır?

Rüçhan hakkı ve Lahey Sistemi nasıl kullanılır?

Türkiye’de yapılan tasarım tescili kendiliğinden bütün ülkelerde koruma sağlamaz. Uluslararası genişleme hedefi olanlar, rüçhan yönetimini plana dahil etmelidir. Paris Sözleşmesi kapsamında ilk başvurudan itibaren altı ay içinde başka ülkelerde başvuru yapılarak, koşulları sağlandığında ilk başvuru tarihine dayanılabilir. Resmî veya resmen tanınmış sergilerden doğan rüçhan hakları da mümkündür. Rüçhan belgelerinin süresinde sunulması, tercüme ve usul koşullarının yerine getirilmesi gerekir.

WIPO tarafından yürütülen Lahey Sistemi, uygun başvuru sahiplerinin tek uluslararası başvuruyla seçilen üye ülkelerde veya bölgelerde tasarım koruması talep etmesine imkân verir. Koruma, belirlenen tarafların hukukuna göre değerlendirilir; sistem bütün dünyada geçerli tek bir hak oluşturmaz. Sistemi kullanmak için önceden ulusal başvuru yapılması zorunlu değildir. Üye olmayan pazarlarda ulusal veya bölgesel yollar değerlendirilir. Başvuru kapsamı ve işleyiş [WIPO’nun Lahey Sistemi rehberinde](https://www.wipo.int/en/web/hague-system/about) açıklanır.

Başvuruyu göndermeden önce neler kontrol edilmelidir?

Etkili bir başvuru, yenilik ve ayırt edici nitelik değerlendirmesini baştan yapar, görselleri titizlikle hazırlar ve TÜRKPATENT sürecini ticari takvimle uyumlu yönetir. Rüçhan ve yayım erteleme gibi araçlar, lansman stratejisiyle birlikte planlanmalıdır. Çoklu başvurular seri ürünlerin yönetimini kolaylaştırabilir; ayrı dosyalar ise ürün bazında takip ve sözleşme ihtiyaçlarına hizmet edebilir. Seçim yapılırken tasarımların sınıflandırması, hak sahipliği ve hedef pazarlar birlikte ele alınmalıdır.

• Tasarımın daha önce nerede ve ne zaman açıklandığını belirlediniz mi?
• Başvuru sahibi, tasarımcı ve hakkın edinilmesine ilişkin bilgiler birbiriyle uyumlu mu?
• Görseller aynı tasarımı tutarlı biçimde gösteriyor ve koruma hedefini açıkça ortaya koyuyor mu?
• Ürün adı, Locarno sınıfı ve tekli veya çoklu başvuru tercihi kontrol edildi mi?
• Rüçhan ve yayım erteleme talepleri başvuru planına işlendi mi?
• Ödeme, başvuru alındısı, bildirim takibi ve yenileme için sorumlular belirlendi mi?

Tescil sonrası portföy yönetimi, yenileme, devir ve lisans işlemleriyle devam eder. İhlal risklerine karşı delil toplama, ihtar ve uzlaşı süreçleri zamanında yürütülmeli; uygun durumlarda gümrük ve platform araçları kullanılmalıdır. Hükümsüzlük iddialarında teknik karşılaştırma ve hukuki dayanak birlikte hazırlanır. Şirket içi kontrol listeleri, dokümantasyon ve yetki zinciri düzenli işletildiğinde işlem hataları azalır. Başvuru alındısından son yenileme kaydına kadar dosyanın bütünlüğünü korumak, tasarım hakkının ticari kullanımını ve savunulmasını destekler.