Alan Adı Koruması

Alan adı koruması nedir?

Alan adı kaydı hangi hakkı sağlar?

Alan adı koruması, kayıtlı internet adresinin işletmenin kontrolünde tutulmasını ve bu adresle bağlantılı hakların ihlallere karşı savunulmasını kapsar. Alan adı kaydı, ilgili adresi kayıt koşulları ve tahsis süresi içinde kullanma olanağı sağlar. Ancak aynı ibare üzerinde bütün sektörlerde geçerli bir marka tekeli yaratmaz. Örneğin bir adresin boş görünmesi, o adın başkasının marka veya ticaret unvanı haklarıyla çatışmadığını göstermez.

Alan adı tahsisi ile marka tescili farklı işlemlerdir. Alan adı için ilgili kayıt kuruluşuna, Türkiye'de marka tescili için TÜRKPATENT'e başvurulur. Marka belgesi alınması, aynı adı taşıyan internet adreslerinin kendiliğinden işletmeye geçmesini sağlamaz. Benzer şekilde, alan adı kayıt bedelinin ödenmesi de markanın tescil edildiği anlamına gelmez. İşletme adı seçilirken her iki kayıt alanı ve mevcut ticari kullanımlar birlikte araştırılmalıdır.

Alan adı telifle korunur mu?

Bir internet adresinin kaydedilmesi, tek başına o adres üzerinde telif hakkı doğurmaz. Alan adı uyuşmazlıklarında çoğunlukla marka, ticaret unvanı, işletme adı, kişilik hakkı ve haksız rekabet hükümleri değerlendirilir. Sitedeki özgün yazılar, fotoğraflar veya yazılım ise kendi şartları içinde telif korumasından yararlanabilir. Bu nedenle alan adının taklit edilmesiyle site içeriğinin kopyalanması, aynı olayda ortaya çıksa bile ayrı hak ihlalleri oluşturabilir.

Kayıt, hukuka uygunluk garantisi değildir. Bir alan adını önce almak, başkasının markasını hedefleyen kullanımı hukuka uygun hâle getirmez. Marka sahibi olmak da benzer bütün alan adlarını koşulsuz olarak devralma hakkı vermez.

Alan adı koruması nasıl sağlanır?

Alan adı almadan önce ne araştırılır?

İlk kontrol, tercih edilen adresin kayıt durumudur; araştırma burada bitmemelidir. İbarenin TÜRKPATENT kayıtlarındaki aynı ve benzer markalarla ilişkisi, faaliyet alanı ve piyasadaki kullanımı incelenmelidir. Yurt dışına açılacak işletmeler hedef ülkelerdeki hakları da araştırmalıdır. Yalnızca kelimenin birebir aynısını aramak yeterli olmaz; yazılış, ses ve anlam bakımından yakın işaretler de uyuşmazlık riski yaratabilir. Alan adının geçmiş kullanımı ayrıca kontrol edilmelidir.

• Marka araştırması. Aynı veya benzer işaretleri, kapsadıkları mal ve hizmetlerle birlikte değerlendirin.
• Ticari kullanım. Ticaret unvanlarını, işletme adlarını ve ilgili sektördeki mevcut kullanımları inceleyin.
• Adres geçmişi. Daha önce kullanılmış bir alan adında eski içerikleri, yönlendirmeleri ve bilinen uyuşmazlıkları araştırın.
• Uzantı seçimi. Faaliyet gösterdiğiniz pazarlar ve müşterilerin adresi nasıl aradığı üzerinden öncelik belirleyin.
• Hak sahipliği. Kayıt sırasında alan adı sahibinin kim olacağını ve hesabı kimin yöneteceğini açıkça belirleyin.

Alan adı güvenliği nasıl sağlanır?

Kayıt hesabının işletmenin denetiminde bulunması, alan adı korumasının teknik temelidir. Yönetici hesabında güçlü ve benzersiz parola kullanın, destekleniyorsa çok faktörlü doğrulamayı açın. Yetkisiz transferi önleyen kilit seçeneklerini etkinleştirin ve kurtarma bilgilerini güncel tutun. Bildirim adresinin yalnızca koruduğunuz alan adına bağlı olması, erişim kaybında kurtarmayı zorlaştırabilir. Bu nedenle bağımsız ve güvenli bir kurtarma kanalı da belirleyin; erişim yetkilerini görev değişikliklerinde gözden geçirin.

Yenileme sorumluluğunu belirli bir kişiye veya ekibe verin ve ödeme yönteminin çalıştığını kontrol edin. Otomatik yenileme seçeneği, ödeme başarısızlığı veya iletişim bilgilerinin eskimesi riskini tamamen ortadan kaldırmaz. Web sitesi ajansı ya da çalışan üzerinden alınan adreslerde kayıt sahibi bilgilerini ayrıca inceleyin. Hizmet sözleşmesinde alan adının kime ait olduğu, yönetim yetkileri ve iş ilişkisi sona erdiğinde erişimin nasıl teslim edileceği açıkça yazılmalıdır.

Alan adı korumasında ihlal nasıl belirlenir?

Markanın alan adında kullanılması ihlal midir?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 7. maddesi, belirli şartlarda markanın internet alan adında kullanılmasının önlenmesine olanak tanır. Değerlendirmede kullanıcının ilgili işarete ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı, kullanımın ticari etkisi ve marka korumasının kapsamı dikkate alınır. Aynı ibarenin bulunması tek başına yeterli değildir; mal ve hizmetlerin ilişkisi, karıştırılma ihtimali veya tanınmış markaya özgü koruma şartları somut olayda incelenir. [6769 sayılı Kanun](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).

Örneğin markaya benzeyen bir adresin aynı sektörde satış yapan başka bir siteye yönlendirilmesi, müşterilerde bağlantı izlenimi yaratabilir. Buna karşılık ortak bir sözlük kelimesini kendi anlamıyla kullanan bağımsız işletmenin durumu ayrıca değerlendirilir. Bayilik, distribütörlük veya eski ortaklık ilişkilerinde sözleşmenin kapsamı ve sona erme koşulları da incelenmelidir. Geçmişte verilmiş bir kullanım izni, alan adının her şartta ve süresiz kullanılabileceği anlamına gelmez.

Kötü niyetli domain kullanımı nasıl anlaşılır?

Kötü niyet değerlendirmesi, alan adının neden seçildiği ve nasıl kullanıldığı üzerinde yoğunlaşır. Markayı hedefleyen yazım hataları, taklit satış sayfaları, sahte kurumsal iletişim ve rakibe yönlendirme bu değerlendirmede delil olabilir. Ancak bir adresin satışa çıkarılması veya boş tutulması tek başına her olayda kötü niyet göstermez. İşaretin ayırt ediciliği, kayıt zamanı ve sahibinin davranışları birlikte incelenir. [WIPO değerlendirme rehberi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/overview/index).

• Taklit görünüm. Marka logosu, kurumsal renkler veya iletişim bilgileri kullanılarak gerçek işletmeyle bağlantı izlenimi yaratılması.
• Yanıltıcı yönlendirme. Marka üzerinden gelen ziyaretçilerin rakip ürünlere, reklamlara veya başka bir ticari siteye aktarılması.
• Sahte iletişim. Benzer alan adından ödeme talebi, hesap değişikliği bildirimi veya parola isteyen iletiler gönderilmesi.
• Hedefli kayıt davranışı. Hak sahibini engelleme veya onun itibarından yararlanma amacını gösteren yazışmalar ve bağlantılı kayıtlar.
• Meşru kullanım göstergeleri. Uyuşmazlıktan önceki gerçek ticari faaliyet, ilgili adla tanınma veya dürüst kullanımın ayrıca değerlendirilmesi.

Alan adı uyuşmazlığı nereye şikâyet edilir?

.tr alan adı şikâyeti nasıl yapılır?

.tr uzantılı alan adlarında alternatif uyuşmazlık çözümü, BTK tarafından belirlenen Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcıları üzerinden yürütülür. TRABİS, .tr alan adı sistemidir; marka tescil makamı değildir. Başvuru hazırlanırken ilgili sağlayıcının usul kuralları ve alan adının mekanizma kapsamında bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir. Özellikle eski kayıtlar bakımından ilk tahsis, sonraki satış veya devir geçmişi ve geçiş hükümleri birlikte değerlendirilmelidir. [TRABİS uyuşmazlık çözüm bilgileri](https://www.trabis.gov.tr/page/3).

Başvuruda, alan adının hak sahibinin markası, ticaret unvanı, işletme adı veya diğer tanıtıcı işaretiyle aynı ya da benzer olduğu ortaya konulmalıdır. Ayrıca alan adı sahibinin bu adla ilgili yasal hakkının veya bağlantısının bulunmadığı ve kötü niyetli tahsis ya da kullanım olduğu gösterilmelidir. Bu koşullar birlikte değerlendirilir; yalnızca marka belgesi sunmak diğer koşulların incelenmesini ortadan kaldırmaz. [TRABİS başvuru koşulları](https://www.trabis.gov.tr/FAQ).

UDRP başvurusu hangi alan adlarını kapsar?

.com, .net ve .org gibi genel üst düzey alan adlarında UDRP olarak bilinen uyuşmazlık çözüm politikası uygulanır. Bazı ülke kodlu uzantılar da bu politikayı benimser; her uzantı için aynı yolun geçerli olduğu varsayılmamalıdır. WIPO, başvuruların yapılabildiği yetkili sağlayıcılardan biridir. Başvuru öncesinde alan adının tabi olduğu politika, işlem dili ve sağlayıcının ek usul kuralları incelenmelidir. [WIPO UDRP bilgileri](https://www.wipo.int/amc/en/domains/gtld/udrp/index.html?lang=en).

UDRP kapsamında alan adının başvuranın marka hakkıyla aynı veya karıştırılabilecek derecede benzer olması, karşı tarafın hak veya meşru menfaatinin bulunmaması ve kötü niyetli tescil ile kullanımın birlikte gösterilmesi gerekir. Buradaki temel ayrım, .tr sistemindeki kötü niyetli tahsis veya kullanım koşuludur. UDRP kararları alan adının devri ya da iptaliyle sınırlıdır; bu süreçte tazminata hükmedilmez. Mahkemeye başvurma olanağı korunur. [ICANN UDRP politikası](https://www.icann.org/resources/pages/policy-2024-02-21-en).

Alan adı için dava açılabilir mi?

Alan adındaki kullanım marka hakkını ihlal ediyorsa mahkemeden ihlalin tespiti, önlenmesi veya durdurulması ve şartları varsa tazminat istenebilir. Acil durumlarda ihtiyati tedbir değerlendirilir. Görevli ve yetkili mahkeme, ileri sürülen hakka ve uyuşmazlığın özelliklerine göre belirlenir. Marka hakkına dayanan davalarla sözleşme, ticaret unvanı veya haksız rekabet uyuşmazlıklarının hukuki dayanakları farklılaşabilir; talep edilen sonuca uygun yol seçilmelidir. [6769 sayılı Kanun, hukuki koruma hükümleri](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).

Alan adı uyuşmazlığı başvurusu nasıl hazırlanır?

Alan adı ihlali nasıl belgelenir?

Başvuru dosyası, hangi hakkın ihlal edildiğini ve karşı tarafın davranışını birbirine bağlamalıdır. Marka kayıtları, ticaret sicili belgeleri, önceki kullanım örnekleri ve alan adının erişilebilir kayıt bilgileri birlikte toplanır. Ekran görüntülerinde adresin tamamı ile tarih görünmelidir. Yönlendirmeler, reklamlar ve iletişim formları da kaydedilmelidir. İçeriğin hızla değişebileceği olaylarda delil tespiti seçenekleri değerlendirilerek yalnızca sonradan hazırlanmış anlatıma dayanan bir dosyadan kaçınılmalıdır.

1. Hakkı belirleyin. Başvurunun marka, ticaret unvanı, işletme adı veya başka hangi hakka dayandığını açıklayın.
2. Zaman çizelgesi oluşturun. Hak kazanımı, ilk kullanım, alan adı kaydı ve belirlenebilen sahip değişikliklerini sıralayın.
3. Kullanımı kaydedin. Site içeriklerini, yönlendirmeleri, sahte iletileri ve satış tekliflerini tarihleriyle saklayın.
4. Karşı tarafın bağlantısını inceleyin. Önceki sözleşmeleri, kullanım izinlerini ve olası meşru faaliyetleri değerlendirin.
5. Talebi seçin. Devir, iptal, ihlalin durdurulması veya tazminat hedefini başvuru yoluyla eşleştirin.
6. Usulü kontrol edin. Başvuru dili, belge biçimi, bildirim yöntemi, süreler ve uygulanacak ücret kalemlerini doğrulayın.

İhtarname göndermek alan adını geri getirir mi?

İhtarname, hak iddiasını ve talebi karşı tarafa bildirmek için kullanılabilir; tek başına alan adının devrini sağlamaz. Gönderim öncesinde mevcut deliller korunmalı ve talebin hukuki dayanağı değerlendirilmelidir. Uzlaşma sağlanırsa devir yükümlülüğü, ödeme koşulları varsa bunların sırası, kayıt hesabının teslimi ve işlemin tamamlandığını doğrulayacak kayıtlar yazılı olarak düzenlenmelidir. Yalnızca web sitesinin kapatılması, alan adının işletmeye geçtiği anlamına gelmez; kayıt sahibi ayrıca doğrulanmalıdır.

Kayıt kuruluşuna veya barındırma sağlayıcısına yapılan kötüye kullanım bildirimi de hukuki uyuşmazlık başvurusundan farklıdır. Sahte ödeme sayfası ya da kimlik avı gibi durumlarda hizmet sağlayıcının müdahalesi zararı sınırlayabilir. Ancak içeriğin kaldırılması, markaya dayanan hak sahipliği tartışmasını kendiliğinden çözmez. İşletme, müşterilere yönelik somut dolandırıcılık riskini azaltacak iletişimi planlarken alan adının devri veya ihlalin durdurulması için gereken süreci ayrıca takip etmelidir.

Başvuru süresi ve maliyeti nasıl belirlenir?

Uyuşmazlığın süresi; seçilen mekanizmaya, bildirimin yapılmasına, cevap ve ek belge ihtiyacına, hakem incelemesine ve varsa mahkeme sürecine göre değişir. Dosya incelenmeden kesin bitiş tarihi verilmesi doğru olmaz. Bütçede başvuru ve hakem ücretleri, uygulanabilir resmi ücret kalemleri, çeviri, delil tespiti ve profesyonel temsil giderleri ayrı değerlendirilmelidir. Güncel tutarlar ilgili sağlayıcıdan veya tarifeden kontrol edilmeli, kararın uygulanmasına ilişkin işlemler de planlanmalıdır.

Özet

Alan adı koruması için ilk uygulama adımı, işletmenin kullandığı adresleri sahiplik ve yenileme bilgileriyle tek bir envanterde toplamaktır. Uyuşmazlık bulunan adresleri bu listeden ayırarak her biri için hak belgesini, kayıt geçmişini ve kullanım delillerini eşleştirin. Ardından hedefinizi devir, kullanımın durdurulması veya zararın giderilmesi olarak belirleyin. Böylece başvuru hazırlığı, işletmenin ihtiyaç duyduğu somut sonuca göre yürütülebilir ve sorumlular açıkça atanabilir.