Alan adında telif hakkı ihlali nasıl?
Alan adında telif hakkı ihlali iddiasında, adresin kendisiyle o adreste yayımlanan içerik ayrı değerlendirilir. Bu rehber, işletmenizin adı veya içerikleri izinsiz kullanıldığında hangi hakka dayanabileceğinizi, delilleri nasıl hazırlayacağınızı ve hangi başvuru yolunu seçebileceğinizi açıklar.
İşletmenizin adına benzeyen bir internet adresi açılması ile hazırlattığınız tanıtım videosunun başka bir sitede yayımlanması farklı hukuki sorunlardır. İlk olay marka veya diğer tanıtıcı işaretlerle, ikinci olay ise telif hakkı ihlali ile ilgili olabilir. Aynı sitede her iki ihlal de gerçekleşebilir. Doğru başvuru için önce neyin kullanıldığını, o unsur üzerindeki hakkınızın kaynağını ve elde etmek istediğiniz sonucu belirlemeniz gerekir.
Alan adında telif hakkı ihlali nedir?
Alan adı telifle korunur mu?
Bir alan adını satın almak veya kendi adınıza kaydettirmek, adresi oluşturan kelimeler üzerinde kendiliğinden telif hakkı doğurmaz. Telif koruması, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki eserler için söz konusudur. Bir ifadenin özgün bulunması tek başına yeterli değildir; sahibinin hususiyetini taşıması ve kanundaki eser türlerinden birine girmesi gerekir. Bu nedenle sıradan işletme adları ve kısa tanıtıcı ifadeler otomatik olarak eser kabul edilmez. [Telif Hakları Genel Müdürlüğü açıklaması](https://telifhaklari.ktb.gov.tr/TR-332449/genel-sorular.html).
Site içeriği hangi haklarla korunur?
Bir internet sitesindeki yazı, çizim, fotoğraf, video veya yazılım, gerekli koşulları sağladığında eser olarak korunabilir. İçeriğin internette herkes tarafından görülebilmesi, başka bir işletmenin onu serbestçe kopyalayabileceği anlamına gelmez. Koruma, eser meydana geldiğinde doğar; isteğe bağlı kayıt işlemi hakkı yaratan işlem değildir. Bununla birlikte, her ürün açıklamasının veya her sayfa düzeninin eser niteliğinde olduğu da peşinen kabul edilemez. [Telif korumasının doğuşu](https://telifhaklari.ktb.gov.tr/TR-332374/telif-hakki-nasil-korunur.html).
Adres ile içerik farklı talepler doğurur. Bir sitede size ait eserin izinsiz yayımlanması, o sitenin alan adını otomatik olarak devralma hakkı vermez. İçeriğin kaldırılması ve alan adının devri ayrı koşullarla değerlendirilir.
Telif hakkı ihlali nasıl anlaşılır?
Markanın alan adında kullanılması yasak mı?
Başkasının markasının alan adında kullanılması, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu bakımından incelenir. Kanunun 7. maddesi, kullanım hakkı veya meşru bağlantısı bulunmayan kişinin aynı ya da benzer işareti internette ticari etki yaratacak biçimde kullanmasına ilişkin düzenleme içerir. Ancak yalnızca kelime benzerliğiyle karar verilmez; markanın koruma kapsamı, ilgili mal ve hizmetler, karıştırılma ihtimali ve varsa tanınmışlık koşulları birlikte değerlendirilir. [Sınai Mülkiyet Kanunu](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).
Örneğin bir satıcının alan adını ve sayfa görünümünü markanın resmî mağazası izlenimi verecek şekilde düzenlemesi, değerlendirmede dikkate alınır. Buna karşılık, işaretle gerçek bir bağlantısı bulunan kişinin kullanımının kapsamı ayrıca incelenmelidir. Bayilik veya satış ilişkisi her türlü alan adı kullanımına sınırsız izin vermez. Sözleşme hükümleri, sitenin tüketiciye sunduğu kimlik ve kullanımın dürüst olup olmadığı somut olay üzerinden ele alınır.
İçerik kopyalamak hangi durumlarda ihlaldir?
İnceleme, kopyalanan unsurun korunabilir niteliği ve yapılan işlemin hak sahibinin yetkileri içinde kalıp kalmadığıyla başlar. Eserin izinsiz çoğaltılması, çevrimiçi erişime sunulması veya değiştirilmesi farklı hakları etkileyebilir. Geçerli lisans, hak sahibinin izni ve kanundaki istisnalar ayrıca araştırılır. Kaynak göstermek her kullanım için izin yerine geçmez; ancak her benzer anlatım da kopyalama değildir. Ortak bilgiyle özgün ifade birbirinden ayrılmalıdır. [Eser sahibinin hakları](https://telifhaklari.ktb.gov.tr/TR-332375/telif-hakki-nedir.html).
- Benzer internet adresi. Öncelikle marka, ticaret unvanı, işletme adı ve diğer tanıtıcı işaretler üzerindeki hakları inceleyin.
- Kopyalanmış özgün içerik. Eser niteliğini, hak sahipliğini ve izinsiz kullanılan bölümleri belirleyin.
- Taklit edilmiş kurumsal görünüm. Logo, metin, görsel ve tüketicide oluşan izlenimi ayrı ayrı değerlendirin; birden fazla koruma alanı gündeme gelebilir.
- Ortak fikir veya bilgi. Aynı konu hakkında yazılması ile sizin özgün anlatımınızın alınmasını birbirine karıştırmayın.
Telif hakkı ihlali nasıl belgelenir?
Hak sahipliği hangi belgelerle gösterilir?
Önce kendi hakkınızı açıklayan dosyayı hazırlayın. Özgün çalışma dosyaları, taslaklar, teslim yazışmaları ve yayın geçmişi, içeriğin oluşturulma sürecini gösterebilir. Ajans veya serbest çalışan tarafından üretilen içerikte sözleşmenin kapsamını da inceleyin. Yalnızca ödeme yapılmış olması, bütün hakların işletmeye geçtiğini varsaymak için yeterli değildir. Marka yönünden ise tescil bilgileri, korunan mal ve hizmetler ile kullanım belgelerini alan adının kayıt geçmişiyle birlikte değerlendirin.
İnternet üzerindeki ihlal nasıl kaydedilir?
Karşı tarafa bildirim göndermeden önce, erişebildiğiniz ihlal görünümünü tarih ve adres bilgisiyle kaydedin. Yalnızca kırpılmış bir görsel yerine sayfanın bütünü, ilgili içerik adresi ve yönlendirme davranışı da dosyada bulunsun. Ekran görüntüsü yararlı olabilir, fakat her uyuşmazlıkta tek başına yeterli olacağı varsayılmamalıdır. İçeriğin hızla değişmesi veya silinmesi ihtimalinde noter tespiti ya da mahkemeden delil tespiti seçenekleri somut ihtiyaca göre değerlendirilmelidir.
- Karşılaştırma hazırlayın. Size ait içerikle karşı taraftaki kullanımı eşleştirin ve hangi bölümlerin alındığını işaretleyin.
- Adresleri kaydedin. Alan adını, ilgili sayfa adreslerini, erişim tarihini ve varsa başka siteye yönlendirmeyi belgeleyin.
- Hak belgelerini ekleyin. Sözleşmeleri, lisansları, özgün dosyaları ve ilgili marka kayıtlarını düzenleyin.
- Ticari etkiyi gösterin. Yanlış işletmeye ulaştığını belirten müşteri mesajlarını, yanıltıcı reklamları ve doğrulanabilir diğer kayıtları saklayın.
- Olay sırasını çıkarın. İçeriğin üretimi, ilk yayını, alan adının kaydı ve ihlalin fark edilmesi gibi gelişmeleri tarihleriyle sıralayın.
Alan adı uyuşmazlığı nereye şikâyet edilir?
TRABİS başvurusunda hangi şartlar aranır?
.tr uzantılı alan adlarında, uygulanabilirlik koşulları sağlanıyorsa yetkili bir Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcısına başvurulabilir. Alan adının sahip olunan veya ticarette kullanılan tanıtıcı işaretle aynı ya da benzer olması, karşı tarafın alan adıyla ilgili yasal hakkının veya bağlantısının bulunmaması ve kötü niyetli tahsis veya kullanım koşulları birlikte değerlendirilir. Sadece size ait fotoğrafın yayımlanması, bu koşulları kendiliğinden karşılamaz. [TRABİS başvuru koşulları](https://www.trabis.gov.tr/FAQ).
Başvuru öncesinde uzantının ve kayıt geçmişinin mekanizmanın kapsamına girdiğini kontrol edin. TRABİS öncesinde tahsis edilmiş alan adlarında sonraki yenileme işlemi, bazı belgeli tahsis uzantılarında ise özel kapsam kuralları etkili olabilir. TÜRKPATENT’e yapılan marka başvurusu, alan adı şikâyetinin yerine geçmez. Başvuruda hangi işarete dayandığınız, karşı tarafın neden haklı bağlantısının bulunmadığı ve kötü niyet iddiasının hangi olgularla desteklendiği ayrı ayrı açıklanmalıdır. [Uygulanabilirlik açıklamaları](https://www.uyusmazlik.com.tr/sss/).
WIPO alan adı başvurusu nasıl yapılır?
.com ve .net gibi UDRP kapsamındaki uzantılarda WIPO üzerinden başvuru yapılabilir. Bu yol, marka hakkına dayanan kötüye kullanım uyuşmazlıkları içindir. Başvuranın marka hakkı, alan adıyla aynı veya karıştırılacak derecede benzerlik, karşı tarafın hak veya meşru menfaatinin bulunmaması ve kötü niyetli kayıt ile kullanım gösterilmelidir. .tr sistemindeki kötü niyetli tahsis veya kullanım ölçütünden farklı olarak UDRP, kötü niyetli kayıt ve kullanımı birlikte arar. [WIPO UDRP rehberi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/guide/index).
Dosya hazırlanırken alan adının hangi kurallara tabi olduğu, kayıt sözleşmesinin dili ve marka hakkının ne zaman doğduğu kontrol edilmelidir. Marka hakkından önce kaydedilmiş bir adres bakımından kötü niyetli kayıt iddiası ayrıca dikkat gerektirir. Alan adının satışa çıkarılmış olması veya aktif site barındırmaması da tek başına otomatik sonuç doğurmaz. Şikâyetin bütün koşulları olayın geçmişi ve mevcut deliller üzerinden gerekçelendirilmelidir. [WIPO hakem yaklaşımı](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/overview/index).
Alan adı ihlalinde hangi talepler ileri sürülür?
İzinsiz içerik nasıl kaldırılır?
Amaç kopyalanmış içeriğin kaldırılmasıysa, bildirimde yalnızca alan adını yazmak yerine ilgili sayfaları ve eserleri açıkça belirtin. Hangi hakka dayandığınızı ve hangi kullanımın durdurulmasını istediğinizi açıklayın. Site işletmecisine veya ilgili hizmet sağlayıcısına yapılan bildirim, uygulanabilir kurallar çerçevesinde değerlendirilir; her bildirim otomatik kaldırma sonucu doğurmaz. İçeriğin kaldırılması, geçmiş kullanım nedeniyle ileri sürülebilecek taleplerin tamamının karşılandığı veya alan adı kaydının sona erdiği anlamına da gelmez.
Alan adı devri ve tazminat istenebilir mi?
Alan adını devralmak istiyorsanız, başvurduğunuz yolun buna elverişli olması ve ilgili koşulların gerçekleşmesi gerekir. UDRP kapsamında alan adının devri veya iptali kararlaştırılabilir; hakem parasal tazminata hükmetmez. İptal ile devir de aynı sonucu yaratmaz: İptal edilen adres başka biri tarafından yeniden kaydedilebilir. Bu nedenle başvuruda talep edilen sonuç, işletmenin adresi kullanma ihtiyacıyla uyumlu biçimde seçilmelidir. [UDRP kararlarının kapsamı](https://www.icann.org/en/contracted-parties/consensus-policies/uniform-domain-name-dispute-resolution-policy/uniform-domain-name-dispute-resolution-policy-25-02-2012-en).
Telif hakkı ihlali nedeniyle mahkemede ileri sürülebilecek talepler, ihlal edilen hakka göre belirlenir. Mevcut ihlalin giderilmesi, tekrarının önlenmesi ve koşulları varsa parasal talepler gündeme gelebilir. Acil koruma gerekiyorsa ihtiyati tedbir ayrıca değerlendirilir. Talep edilecek bedel, yalnızca alan adının varlığına dayanılarak hesaplanmaz; kullanılan eser, kullanım biçimi, hak sahipliği ve seçilen hukuki dayanak açıklanmalıdır. Birbirini etkileyen taleplerin birlikte ileri sürülmesi de ayrıca incelenmelidir. [FSEK kapsamındaki giderim talepleri](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/602878500).
Özet
Başvuru hazırlarken dosyanın ilk sayfasına talebinizi somut biçimde yazın: Belirli içeriğin kaldırılması, yanıltıcı kullanımın durdurulması, alan adının devri veya geçmiş kullanımın giderilmesi. Her talebin yanına dayandığınız hakkı ve bunu gösteren belgeyi ekleyin. Bu çalışma, eksik sözleşmeleri ve kanıtlanmamış iddiaları baştan görünür kılar. Birden fazla yol kullanılacaksa, taleplerin ve açıklamaların birbiriyle uyumlu olmasını sağlayarak dosyayı başvuruya hazır hâle getirin.
Alan Adı Uyuşmazlıkları sürecinizde uzman desteği alın, doğru adımla başlayın.
Alan Adı UyuşmazlıklarıSıkça Sorulan Sorular
5 soruAlan adında telif hakkı ihlali nasıl? hakkında en çok sorulanlar
Alan adını satın almak isim hakkı sağlar mı?
Alan adını satın almak, kayıt sözleşmesi ve ilgili kurallar kapsamında o adresi kullanabilmenizi sağlar. Ancak adresin içindeki kelimeler üzerinde kendiliğinden marka hakkı veya telif koruması oluşturmaz. Aynı ifade üzerinde başkasının daha önce doğmuş hakları bulunabilir. Bu nedenle alan adının boşta olması, seçilen ismin hukuken sorunsuz olduğu anlamına gelmez; mevcut hakların ayrıca araştırılması gerekir.
Yeni bir isim seçerken marka kayıtlarını, ilgili ticari kullanımları ve karıştırılma ihtimalini birlikte değerlendirin. TÜRKPATENT’te marka başvurusu yapmak ile kayıt kuruluşundan alan adı almak farklı işlemlerdir. İşletmeniz için her ikisi de gerekli olabilir, fakat birinin tamamlanması diğerinin yerine geçmez. Alan adını kullanmaya başladıktan sonra geliştirilen içeriklerin hak sahipliği de ayrıca düzenlenmelidir.
Marka tescili olmadan alan adı şikâyeti yapılabilir mi?
Bazı durumlarda yapılabilir. .tr uyuşmazlık çözüm mekanizması yalnızca tescilli markalara dayanmaz; ticarette kullanılan marka, ticaret unvanı, işletme adı veya diğer tanıtıcı işaretler de başvuruya dayanak olabilir. Bununla birlikte, işaret üzerindeki hakkınızı ve mekanizmanın diğer koşullarını delillerle açıklamanız gerekir. Bir ifadeyi kullanmak istediğinizi söylemeniz, o ifade üzerinde korunabilir hak sahibi olduğunuzu göstermeye yetmez.
UDRP bakımından ise marka hakkı aranır; yeterli delille ortaya konabilen tescilsiz marka hakları da değerlendirilebilir. Ticaret unvanına sahip olmak, tek başına UDRP şartlarını karşılamak anlamına gelmez. Kullanımın marka işlevi görüp görmediği ve ayırt ediciliği incelenir. Başvuru dosyası, seçilen mekanizmanın istediği hak türüne göre hazırlanmalıdır. [WIPO başvuru kapsamı](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/guide/index).
Boş duran alan adı ihlal sayılır mı?
Bir alan adında aktif internet sitesi bulunmaması, her durumda hukuka uygunluk veya ihlal anlamına gelmez. Değerlendirme, ileri sürülen hakka ve başvurulan çözüm yoluna göre değişir. Alan adının kayıt tarihi, karşı tarafın işaretle ilişkisi, markayı hedefleyen davranışlar ve diğer olgular birlikte incelenir. Yalnızca boş bir sayfanın ekran görüntüsü, uyuşmazlığın bütün koşullarını açıklamak için yeterli değildir.
UDRP uygulamasında pasif tutulan bir alan adı, olayın koşullarına göre kötü niyetli kullanım kapsamında değerlendirilebilir. Bunun için sitenin boş olması dışında destekleyici olgular aranır. Öte yandan, markayla bağlantısı olmayan ve meşru bir amaç taşıyan kayıtların durumu farklı olabilir. Bu nedenle otomatik ihlal varsayımıyla başvuru yapılmamalıdır. [WIPO pasif kullanım değerlendirmesi](https://www.wipo.int/en/web/amc/domain-name-disputes/overview/index).
Kaynak göstermek telif hakkı ihlalini önler mi?
Kaynak göstermek, hak sahibinin izninin gerekli olduğu kullanımlarda bu iznin yerine geçmez. Örneğin bir işletmenin özgün tanıtım metnini kendi satış sayfanıza aynen taşımanız, metnin sahibini yazdığınız için kendiliğinden hukuka uygun hâle gelmez. Kullanılan içeriğin eser niteliği, kullanımın kapsamı ve varsa lisans koşulları birlikte incelenmelidir. Kaynağın görünür olması, bu incelemelerden yalnızca biriyle ilişkilidir.
Kanunun izin verdiği alıntılar ve diğer istisnalar ayrıca değerlendirilir; kaynak belirtilmesi bazı kullanımların koşullarından biri olabilir. Buna rağmen her uzunlukta veya her amaçla kopyalama serbest değildir. Ticari sitenizde içerik kullanmadan önce izin kapsamını, değişiklik yapma yetkisini ve kullanım sınırlarını açıklığa kavuşturun. Hazır içerik lisanslarının da bütün kullanım biçimlerini kapsadığını varsaymayın. [Telif hakları ve istisnalar](https://telifhaklari.ktb.gov.tr/TR-332375/telif-hakki-nedir.html).
Alan adı şikâyeti gelirse ne yapılmalı?
Önce bildirimin kimden geldiğini, hangi alan adı ve kullanıma ilişkin olduğunu, hangi hakka dayanıldığını ve cevap süresini belirleyin. Resmî uyuşmazlık bildirimi ile karşı tarafın gönderdiği ihtar aynı usule tabi olmayabilir. Kayıt belgelerinizi, sözleşmelerinizi, kullanım geçmişinizi ve ilgili yazışmaları koruyun. Savunma hazırlamadan önce olayın zaman sırasını çıkararak iddiaları kendi kayıtlarınızla karşılaştırın ve her iddiaya ayrı cevap hazırlayın.
Alan adını neden seçtiğinizi ve işaretle bağlantınızı gösteren gerçek belgeler savunmanın temelini oluşturabilir. Uyuşmazlığı öğrendikten sonra oluşturulan açıklamalar, önceki faaliyetlerin yerini tutmaz. İçerik lisansınız varsa bunun ilgili kullanımı kapsadığını kontrol edin. Teknik değişiklik veya uzlaşma düşünüyorsanız, mevcut delilleri koruyarak ve bildirimin usulüne uygun hareket ederek ilerleyin; karşı tarafla anlaşmanın kapsamını da açıkça yazılı hâle getirin.