Uluslararası Marka Tescili İçin Gerekli Şartlar

Uluslararası marka tescili şartları nelerdir?

Madrid Sistemi kimler için uygundur?

Madrid Sistemi üzerinden uluslararası marka tescili isteyen kişinin, başvurusunu iletecek menşe ofisin ülkesiyle gerekli bağlantıyı taşıması gerekir. TÜRKPATENT üzerinden işlem için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı, Türkiye’de yerleşim yeri veya Türkiye’de gerçek ve etkin bir sınai ya da ticari işletme bağlantılarından biri yeterlidir. Bunların hepsinin birlikte bulunması aranmaz. Gerçek kişiler ve tüzel kişiler başvurabilir; yalnızca şirketlere tanınmış bir hak söz konusu değildir. [WIPO başvuru hakkı açıklamaları](https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo-pub-455-2022-en-guide-to-the-international-registration-of-marks-under-the-madrid-protocol.pdf).

Türkiye’de tescil belgesi gerekli mi?

TÜRKPATENT’in menşe ofis olduğu Madrid başvurusunda, Türkiye’de yapılmış bir marka başvurusu veya mevcut marka tescili bulunmalıdır. Ulusal başvurunun tescille sonuçlanmasını beklemek zorunlu değildir. Bu kayıt, uluslararası dosyanın dayandığı esas markadır. Ancak ulusal başvurunun reddedilme ihtimali, yurt dışı dosyasının güvenliğini de etkiler. Bu nedenle başvuru numarasının bulunmasıyla markanın hukuken sorunsuz olması aynı şey değildir. [WIPO başvuru koşulları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/faq/).

Madrid dışında başvuru yapılabilir mi?

Yurt dışında koruma için ilgili ülkenin marka ofisine doğrudan ulusal başvuru veya uygun bir bölgesel sisteme başvuru yapılabilir. Türkiye’de esas marka bulunması, bütün yurt dışı başvuru yollarının ortak şartı değildir; Madrid yoluna ilişkin bir gerekliliktir. Madrid kapsamına girmeyen hedef pazarlar için başka yollar değerlendirilir. Seçim yapılırken ülke sayısından önce markanın kapsamı, mevcut haklar, yerel temsil şartları ve işletmenin ticari planı incelenmelidir.

Uluslararası marka tescili kapsamı nasıl belirlenir?

Esas markayla hangi bilgiler eşleşmeli?

Uluslararası başvurudaki marka, esas başvuru veya tescildeki markayla aynı olmalıdır. Yurt dışı dosyasında farklı bir logo kullanılması ya da marka adına yeni bir unsur eklenmesi bu uyumu bozabilir. Başvuru sahibi de esas markanın sahibiyle örtüşmelidir. Örneğin Türkiye’de marka şirket ortağının adına kayıtlıysa, ortak ile şirketin ayrı kişiler olduğu dikkate alınmalıdır. Şirket adına başvurmadan önce sahiplik meselesi çözülmelidir.

Nice sınıfları nasıl seçilir?

Nice sınıflandırması, mal ve hizmetleri başvuru listesinde düzenlemek için kullanılır. Uluslararası dosyanın kapsamı esas markadaki listeyi aşamaz; daha dar tutulabilir. Aynı sınıf numarasının yazılması, o sınıftaki bütün ürünlerin korunduğu anlamına gelmez. Esas kayıtta bulunmayan bir ürün, aynı sınıfta yer alsa bile sırf sınıf numarası ortak diye eklenemez. Başvuru hazırlığında ürünlerin ve hizmetlerin açık adları üzerinden karşılaştırma yapılmalıdır. [WIPO mal ve hizmet açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/faq/).

• Mevcut faaliyetler. Satılan ürünleri ve sunulan hizmetleri ayrı ayrı belirleyin.
• Planlanan faaliyetler. Yakın dönem iş planınızdaki ürünlerin esas marka listesinde bulunup bulunmadığını kontrol edin.
• Ülke bazında kapsam. Gerekiyorsa belirli ülkeler için daha dar mal ve hizmet listesi hazırlayın.
• Terim seçimi. Genel veya belirsiz ifadelerin hedef ofis uygulamasında kabul edilip edilmediğini inceleyin.

Hedef ülkeler nasıl seçilir?

Madrid başvurusunda koruma talep edilen üye ülkeler veya uygun bölgesel örgütler açıkça belirlenir. Sisteme başvurmak, bütün üyelerde kendiliğinden hak doğurmaz. Satış yapılacak pazarlar kadar üretim, dağıtım ve lisanslama planları da ülke seçimini etkileyebilir. Başvuru öncesinde hedef yerin üyeliği, başvuru sahibinin o yeri belirleme imkânı ve yerel tescil koşulları kontrol edilmelidir. Sadece internet üzerinden satış yapmak, dünya çapında marka koruması sağlamaz. [WIPO Madrid Sistemi](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/index).

Uluslararası marka tescili belgeleri nelerdir?

Başvuru dosyasında hangi bilgiler bulunur?

Başvuru hazırlığında esas alınan belge, Türkiye’deki marka başvurusunun veya tescilinin güncel kaydıdır. Başvuru sahibi bilgileri, marka örneği ve mal veya hizmet listesi bu kayıtla karşılaştırılır. Uluslararası dosyada ayrıca hedef ülkeler, iletişim bilgileri ve varsa rüçhan talebi gösterilir. Her dosya için aynı ek belge paketi aranmaz; temsil durumu, marka türü ve seçilen ülkenin şartları hangi eklerin gerektiğini belirler.

• Başvuru sahibi. Ad veya ticaret unvanı, adres, iletişim bilgileri ve Türkiye ile başvuru hakkı sağlayan bağlantı.
• Esas marka. Ulusal başvuru veya tescil numarası, tarihi ve marka örneği.
• Koruma kapsamı. Nice sınıflarına göre düzenlenmiş mal ve hizmet listesi ile belirlenen ülkeler.
• Varsa rüçhan talebi. Önceki başvurunun ofisi, tarihi, numarası ve talebin kapsadığı mal veya hizmetler.
• Dosyaya özgü ekler. Gerektiğinde temsil bilgileri, ülkeye özgü beyanlar ve ilgili ödeme bilgileri.

TÜRKPATENT üzerinden başvuru nasıl yapılır?

Türkiye’den yapılan Madrid başvurusu, TÜRKPATENT’in menşe ofis olarak kontrolü ve iletimi üzerinden WIPO’ya ulaşır. Başvuru sahibinin dosyayı doğrudan WIPO’ya göndermesi bu aşamanın yerini tutmaz. TÜRKPATENT uygulamasında uluslararası başvuru formları İngilizce hazırlanır; EPATS üzerinden MM2 formu sunulması veya Madrid elektronik başvuru kanalının kullanılması mümkündür. İşleme başlamadan önce güncel kanalın yönlendirmeleri, gerekli ekler ve resmi ücret kalemleri kontrol edilmelidir. [TÜRKPATENT başvuru bilgileri](https://webim.turkpatent.gov.tr/file/31eabd3e-cc1e-464b-8ae3-cfa7d913b06e?download=).

Ülkeye özgü belgeler gerekli mi?

Bazı hedef ülkeler, ortak başvuru bilgilerine ek beyanlar ister. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri belirlendiğinde, markayı kullanma niyetine ilişkin MM18 beyanı gerekir. Bu beyan, markanın o ülkede fiilen kullanılmaya başlandığını gösteren bir belgeyle aynı değildir. Başlangıçta sunulacak eklerle tescil sonrasında yerine getirilecek kullanım yükümlülükleri ayrı kontrol edilmelidir. Başvurunun merkezî yapılması, ülkenin kendi mevzuatındaki şartları ortadan kaldırmaz. [USPTO Madrid Protokolü açıklamaları](https://www.uspto.gov/sites/default/files/documents/TM-FY23Q1-Madrid-Protocol-webinar.pdf).

Yurt dışı marka başvurusu nasıl değerlendirilir?

Marka araştırması hangi ülkelerde yapılmalı?

Türkiye’de alınmış tescil, başka bir ülkede önceki marka engeli bulunmadığını göstermez. Araştırma, koruma istenen her pazar için yapılmalıdır. Marka adının yazılışı, telaffuzu, anlamı ve logo benzerliği ilgili mal ve hizmetlerle birlikte değerlendirilir. WIPO Global Brand Database başlangıç için kullanılabilir; ulusal veya bölgesel siciller de taranmalıdır. Veri tabanında aynı kelimenin bulunmaması, benzer markalar veya başka önceki haklar açısından kesin uygunluk sonucu vermez. [WIPO marka araştırma kaynağı](https://www.wipo.int/en/web/global-brand-database/index).

Türkiye’de esas markanın değerlendirilmesinde 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun mutlak ve nispi ret nedenleri dikkate alınır. Ayırt edicilik eksikliği, ürünün niteliğini doğrudan anlatan ifadeler ve önceki haklarla çatışma farklı inceleme sebepleridir. Hedef ülkede ise o ülkenin hukuku uygulanır. Türkçe açısından ayırt edici görünen bir kelime, hedef pazarın dilinde ürünün doğrudan adı veya niteliği olabilir; dil incelemesi bu nedenle araştırmaya eklenmelidir. [6769 sayılı SMK](https://www.wipo.int/wipolex/en/text/591018).

WIPO tescili kesin koruma sağlar mı?

WIPO, uluslararası başvurunun şekli şartlarını inceler ve uygun dosyayı uluslararası sicile kaydeder. Markanın hedef ülkelerde korunup korunmayacağı, ilgili ofislerin incelemesine tabidir. Bir ülkedeki ret, diğer ülkelerdeki talepleri kendiliğinden reddettirmez. Geçici ret bildirimi alınırsa gerekçe, cevap süresi, cevap verilecek makam ve yerel temsil şartları birlikte değerlendirilmelidir. İşletme, yalnızca uluslararası tescil belgesine bakarak bütün hedef pazarlarda işlemlerin tamamlandığını varsaymamalıdır. [WIPO inceleme süreci](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/basics).

Belge ile koruma durumunu ayırın. WIPO’nun uluslararası tescil belgesi, belirlenen bütün ülkelerin markayı kesin olarak kabul ettiği anlamına gelmez. Korumanın durumu ülke ve mal veya hizmet kapsamı bazında izlenmelidir.

Resmi ücret kalemleri nelerdir?

Bütçe hazırlanırken TÜRKPATENT’in WIPO’ya bildirim işlemine ilişkin resmi ücret kalemleri ile WIPO nezdindeki resmi ücret kalemleri ayrı değerlendirilir. WIPO tarafında temel ücret, belirlenen üyelere ilişkin ücretler ve duruma göre sınıf kapsamına bağlı kalemler bulunur. Bazı üyelerde bireysel ücret uygulanır. Hedef ülkeler ve kapsam netleşmeden tek bir toplam üzerinden karar verilmemelidir. Vekillik, çeviri veya yerel ret cevabı hizmetleri de resmi ücretlerden ayrı bütçelenir. [WIPO ücret yapısı](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/fees).

Madrid tescili nasıl korunur?

Türkiye’deki marka kaybedilirse ne olur?

Madrid tescili, uluslararası tescil tarihinden itibaren beş yıl boyunca esas markaya bağımlıdır. Bu dönemde esas başvurunun veya tescilin kısmen ya da tamamen etkisini kaybetmesi, uluslararası kaydın aynı kapsamda iptaline yol açabilir. Beş yıllık dönemde başlatılan ilgili itiraz veya davanın daha sonra sonuçlanması da bu etkiyi doğurabilir. Bu nedenle yalnızca sürenin dolmasına bakılmaz; esas markaya ilişkin devam eden işlemler de incelenir. [WIPO Madrid Sistemi rehberi](https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo-pub-455-2024-en-guide-to-the-madrid-system-international-registration-of-marks-under-the-madrid-protocol.pdf).

Esas markaya bağımlılık nedeniyle uluslararası kaydın iptal edildiği durumlarda, şartları sağlanırsa ulusal veya bölgesel başvurulara dönüştürme imkânı bulunur. Talep, iptalin uluslararası sicile kaydedildiği tarihten itibaren üç ay içinde ilgili ofislere yapılmalıdır. Bu yol, uygun kapsam için önceki tarihin korunmasına hizmet eder; otomatik tescil sağlamaz. Yerel başvuru şartları, resmi ücret kalemleri ve temsil gereklilikleri ayrıca yerine getirilir. [WIPO dönüştürme açıklaması](https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo-pub-940-2025-en-madrid-yearly-review-2025.pdf).

Rüçhan hakkı ne zaman kullanılabilir?

Şartları sağlanan ilk marka başvurusundan itibaren altı ay içinde yapılan sonraki başvurularda rüçhan hakkı talep edilebilir. Bu hak, ilgili kapsam bakımından ilk başvuru tarihinden yararlanmayı sağlar; yabancı ülkelerde başvurusuz koruma yaratmaz. Talepte önceki başvuru bilgileri doğru gösterilmeli, marka ve mal veya hizmet ilişkisi kontrol edilmelidir. Altı aylık sürenin kaçırılması, daha sonra yurt dışında başvuru yapılmasını engellemez; o ilk başvuruya dayalı rüçhan avantajını kaybettirir. [WIPO Paris Sözleşmesi açıklaması](https://www.wipo.int/en/web/treaties/ip/paris/summary_paris).

Yenileme ve ülke ekleme nasıl yapılır?

Uluslararası kayıt on yıl geçerlidir ve yenilenebilir. Ancak yenileme, hedef ülkelerdeki kullanım veya kullanım beyanı yükümlülüklerinin yerine geçmez. Bu yükümlülükler ülkeye göre ayrıca takip edilmelidir. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde Madrid yoluyla alınan korumanın devamı için yerel kullanım beyanları da gerekir. Dolayısıyla dosya takviminde WIPO yenilemesi ile ülkeye özgü işlemler ayrı başlıklarda tutulmalı, gerekli kullanım belgeleri faaliyetin yürütüldüğü dönemde saklanmalıdır. [USPTO tescil sonrası yükümlülükler](https://www.uspto.gov/trademarks/trademark-timelines/post-registration-timeline-madrid-protocol-based-registrations).

Yeni pazarlara girildiğinde, uygun üyeler için sonradan belirleme yoluyla coğrafi kapsam genişletilebilir. Bu işlem uluslararası kayıtta bulunmayan yeni mal veya hizmetleri eklemez. Sonradan belirlenen yerlerde koruma talebinin tarihi, kural olarak sonradan belirleme tarihidir; ilk kaydın tarihi otomatik olarak taşınmaz. Eklenen ülkeler için koruma süresi de mevcut uluslararası kaydın yenileme takvimine bağlanır. Yeni ülke seçimi yapılmadan önce araştırma ve üyelik koşulları yeniden kontrol edilmelidir. [WIPO kapsam genişletme işlemi](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/manage/designation).

Özet

Başvuruyu hazırlarken ülke, marka sahibi, marka örneği ve mal veya hizmet listesini aynı çalışma dosyasında karşılaştırın. Uyuşmazlık varsa önce esas kaydı veya seçtiğiniz başvuru yolunu değerlendirin. Ardından her hedef ülke için araştırma sonucunu, gerekli ekleri, resmi ücret kalemlerini ve işlem sorumlusunu belirleyin. Dosyayı göndermeden önce rüçhan takvimini kontrol edin; gönderimden sonra gelecek bildirimlerin kim tarafından izleneceğini de baştan kararlaştırın.