Uluslararası Marka Tescili Rehberi (2026)

Uluslararası marka tescili nedir?

Türkiye’deki marka tescili yurt dışında geçerli mi?

Uluslararası marka tescili, markanın seçilen yabancı ülkelerde veya bölgesel sistemlerde korunmasını sağlayan başvuru yollarını ifade eder. Türkiye’de alınan marka tescili, tek başına başka ülkelerde tescilden doğan hak sağlamaz. İhracat yapmak, yabancı müşterilere internetten satış yapmak veya yurt dışında şirket kurmak da bu korumayı kendiliğinden oluşturmaz. İşletmenin, hedef pazardaki marka haklarını ayrıca değerlendirmesi ve uygun başvuru yolunu seçmesi gerekir.

Madrid Sistemi bütün ülkeleri kapsar mı?

Madrid Sistemi, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) tarafından yürütülen merkezi bir başvuru ve sicil yönetimi sistemidir. Başvuru sahibi, sistem üyeleri arasından koruma istediği ülkeleri veya bölgesel kuruluşları seçer. Sisteme üye olmak, bir ülkenin başvurunuza otomatik olarak dahil olduğu anlamına gelmez. Her seçilen ofis kendi mevzuatına göre inceleme yapar; korumanın kapsamı ve sonucu ilgili pazarda ayrıca belirlenir. [WIPO başvuru açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/index).

Tek başvuru, dünya çapında otomatik koruma sağlamaz. Madrid Sistemi başvuru ve yönetim işlemlerini merkezileştirir. WIPO tarafından verilen uluslararası tescil belgesi, seçilen bütün ülkelerin markayı korumaya kabul ettiği anlamına gelmez.

Yurt dışındaki markalara hangi hukuk uygulanır?

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Türkiye’deki marka korumasının temel çerçevesini oluşturur. Kanunun 14. maddesi, Madrid Protokolü kapsamında Türkiye’nin seçildiği başvuruların Kuruma doğrudan yapılan başvurularla aynı sonuçları doğurmasını düzenler. Türkiye’den yurt dışına yönelen başvurularda ise hedef ülkenin ret nedenleri, itiraz kuralları ve kullanım şartları dikkate alınır. Türkiye’de kabul edilen bir markanın başka bir ülkede de kabul edileceği varsayılamaz. [6769 sayılı Kanun](https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/KanunMetni/bb586e8c-efca-4ed5-ac77-47f34dc5d8ee.html).

Uluslararası marka tescili yolları nelerdir?

Madrid başvurusu kimler için uygundur?

Madrid yolu, aynı markayı sistem üyesi farklı pazarlarda korumak ve sonraki sicil işlemlerini merkezi biçimde yönetmek isteyen işletmeler için değerlendirilebilir. Türkiye üzerinden başvuruda, Türkiye ile vatandaşlık, yerleşiklik veya gerçek ve etkin sınai ya da ticari işletme bağlantılarından uygun olanı bulunmalıdır. Ayrıca TÜRKPATENT nezdinde temel alınabilecek bir marka başvurusu veya tescili gerekir. Ulusal tescilin tamamlanmasını beklemek zorunlu değildir. [WIPO başvuru şartları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/index).

Doğrudan ülke başvurusu ne zaman seçilir?

Koruma istenen ülke Madrid Sistemi dışında kalıyorsa, ilgili ulusal veya uygulanabilir bölgesel başvuru yolu incelenir. Madrid üyesi ülkelerde de doğrudan başvuru tercih edilebilir. Özellikle hedef pazar sayısı sınırlıysa, temel markaya bağımlılıktan kaçınılmak isteniyorsa veya ülkeye özel bir marka örneği kullanılacaksa seçenekler karşılaştırılmalıdır. Bu değerlendirmede yalnız başlangıç giderine bakmak yerine yerel temsil, yazışma, itiraz ve yenileme işlemlerinin nasıl yürütüleceği de ele alınmalıdır.

Avrupa Birliği markası nerelerde geçerlidir?

Avrupa Birliği markası, Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi (EUIPO) tarafından yürütülen ve Birlik genelinde tek bir hak sağlayan bölgesel korumadır. Bütün Avrupa ülkelerini kapsamaz; Türkiye ve Birleşik Krallık bu kapsamda değildir. Sistemin birlik niteliği nedeniyle, Birliğin yalnız bir bölümünde mevcut olan bir tescil engeli başvurunun bütününü etkileyebilir. Bu nedenle ortak marka kullanılacak pazarların dil özellikleri ve önceki hakları birlikte araştırılmalıdır. [EUIPO bölgesel kapsam açıklaması](https://guidelines.euipo.europa.eu/2319054/2214762/trade-mark-guidelines/6-territorial-aspects).

• Madrid yolu. Aynı marka için seçilen sistem üyelerinde koruma talebi ve merkezi sicil yönetimi sunar.
• Ulusal yol. İlgili ülkenin ofisine, o ülkenin başvuru şartları çerçevesinde başvurulur.
• Bölgesel yol. Avrupa Birliği markası gibi sistemlerde, ilgili bölgenin ortak koruma düzeninden yararlanılır.

Uluslararası marka tescili başvurusu nasıl yapılır?

Hedef ülkelerde marka araştırması nasıl yapılır?

Araştırma, satış yapılan ve somut büyüme planı bulunan pazarların belirlenmesiyle başlamalıdır. Ardından ilgili ulusal veya bölgesel sicillerde aynı ve benzer markalar incelenmelidir. Yalnız birebir kelime eşleşmesi aramak yeterli değildir; ses, görünüm ve anlam benzerliği ile mal ve hizmetlerin ilişkisi de değerlendirilir. Yerel dilde tanımlayıcı anlam taşıyan ifadeler ve farklı alfabelerdeki karşılıklar ayrıca kontrol edilmelidir. Alan adının boş olması, markanın tescile uygun olduğunu göstermez.

Madrid başvurusu için neler hazırlanır?

Dosyada başvuru sahibinin bilgileri, temel başvuru veya tescilin bilgileri, marka örneği, mal ve hizmet listesi ve seçilen ülkeler birbiriyle uyumlu olmalıdır. Uluslararası başvurudaki marka, temel markayla aynı olmalı; mal ve hizmet kapsamı temel dosyayı aşmamalıdır. Daha dar kapsam seçilebilir. Nice sınıfları hazırlanırken yalnız sınıf numarasına bakılmamalı, koruma istenen ürün ve hizmetler açık ifadelerle belirtilmelidir. Başvurudan sonra listeye yeni ürün eklenerek kapsam genişletilemez. [WIPO hazırlık açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/index).

• Hak sahibi bilgileri. Başvuru sahibinin adı veya ticaret unvanı, adresi ve başvuru yapma hakkını sağlayan bağlantısı.
• Temel marka bilgileri. TÜRKPATENT başvuru veya tescil bilgileri ile bunlara uygun marka örneği.
• Mal ve hizmet listesi. Nice sınıflarına göre düzenlenmiş, temel dosya kapsamını aşmayan ifadeler.
• Ülke seçimi. Koruma talep edilen üyeler ve varsa ülkeye göre kapsam sınırlamaları.
• Ek talepler. Varsa rüçhan bilgileri, temsilci bilgileri ve seçilen ülkenin istediği özel beyanlar.

TÜRKPATENT üzerinden başvuru nasıl ilerler?

Türkiye’nin menşe ofis olduğu Madrid başvurusunda dosya, TÜRKPATENT üzerinden WIPO’ya iletilir. Elektronik başvuru hazırlanırken Kurumun yayımladığı Madrid e-Filing yönlendirmeleri ve güncel işlem açıklamaları kullanılmalıdır. TÜRKPATENT, dosyanın temel markayla uyumunu kontrol eder. WIPO’ya iletilen başvuruda şekli inceleme yapılır; uygunsuzluk bildirimi gelirse belirtilen eksiklikler süresinde giderilir. Bu süreçte elektronik formun kaydedilmesiyle başvurunun usulüne uygun tamamlanması aynı işlem olarak görülmemelidir. [TÜRKPATENT başvuru kaynakları](https://www.turkpatent.gov.tr/uluslararasi-marka-tescil-sistemi-bilgisi).

1. Hedef pazarları, marka örneğini ve korunacak mal veya hizmetleri belirleyin.
2. Ön araştırmayı tamamlayın; temel markanın sahibi ve kapsamıyla uyumu kontrol edin.
3. Başvuru dosyasını hazırlayın, gerekli resmi ücret kalemlerini doğrulayın ve menşe ofis işlemlerini tamamlayın.
4. WIPO’nun şekli inceleme bildirimlerini ve varsa eksiklik giderme sürelerini takip edin.
5. Seçilen ofislerin inceleme sonuçlarını, ret bildirimlerini ve koruma kapsamını ayrı ayrı kaydedin.

Yurt dışı marka tescili ne kadar sürer?

Madrid başvurusunda inceleme süresi ne kadardır?

Bütün ülkeler için geçerli tek bir tamamlanma süresi yoktur. Madrid Protokolü çerçevesinde ret bildirim süresi kural olarak WIPO’nun ilgili ofise bildiriminden itibaren 12 aydır; geçerli beyanlara göre 18 ay uygulanabilir. Belirli şartlarda itiraza dayanan ret bildirimleri daha sonra da gelebilir. Bunlar başvuru gününden başlayan kesin sonuçlanma süreleri değildir. Şekli eksiklikler ve yerel itiraz süreçleri dosyanın nihai durumunun belirlenmesini uzatabilir. [WIPO süre açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/faq/).

Yurt dışı marka başvurusunda rüçhan nedir?

Rüçhan, şartları sağlandığında önceki başvurunun tarihinden yararlanmayı sağlayan bir öncelik hakkıdır. Marka başvurularında Paris Sözleşmesi kapsamındaki süre altı aydır. Türkiye’deki ilk başvurunun ardından yurt dışı başvurularını bu süre içinde planlamak, araya giren başvurular karşısında etkili olabilir. Ancak aynı marka, ilgili mal ve hizmet kapsamı, hak sahipliği ve talebin usulü kontrol edilmelidir. Altı ayın geçmesi yurt dışında başvuru yapmayı engellemez; o ilk başvuruya dayalı rüçhan imkânı kaybedilir.

Madrid başvurusunda ret gelirse ne yapılır?

Geçici ret bildirimi geldiğinde önce hangi ülkenin, hangi gerekçeyle ve hangi mal veya hizmetler için ret bildirdiği belirlenmelidir. Bildirimdeki cevap süresi, başvuru mercii ve yerel temsil şartı kontrol edilir. Cevap veya itiraz işlemleri ilgili ülkenin usulüne göre yürütülür. Bir ofisin reddi, diğer seçilen ülkelerdeki korumayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz. WIPO bu aşamada yerel ret kararını esas yönünden inceleyen bir itiraz makamı değildir. [WIPO ret süreci açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/basics).

Yurt dışı marka tescili nasıl yönetilir?

Yurt dışı tescil maliyeti nasıl hesaplanır?

Uluslararası marka tescili maliyeti; seçilen başvuru yolu, ülkeler, sınıflar ve dosyanın özelliklerine göre değişir. Madrid başvurusunda WIPO temel ücreti, seçilen üyelere ilişkin standart veya bireysel ücretler ve uygulanıyorsa sınıfa bağlı resmi ücret kalemleri hesaplanır. Menşe ofis işlemleri de ayrıca değerlendirilir. WIPO ödemeleri İsviçre frangı üzerinden yürütüldüğünden, Türk lirası bütçesinde kur etkisi dikkate alınmalıdır. Başvuru anındaki tarifeyle yeniden hesaplama yapılmalıdır. [WIPO ücret yapısı](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/file/fees).

Teklif alınırken resmi ücret kalemleri ile araştırma, başvuru hazırlığı, çeviri ve temsil hizmetleri ayrı gösterilmelidir. Geçici ret, üçüncü kişi itirazı veya yerel vekil ihtiyacı doğduğunda ek gider oluşabilir. Bu nedenle başlangıçta ödenen bedelin hangi işleri kapsadığı yazılı olarak netleştirilmelidir. Ülkeler arasında maliyet karşılaştırması yapılırken aynı marka örneği, aynı mal ve hizmet listesi ve aynı hizmet kapsamı esas alınmalıdır.

Temel markanın iptali yurt dışını etkiler mi?

Madrid tescili, uluslararası tescil tarihinden itibaren beş yıl boyunca temel başvuru veya tescile bağımlıdır. Bu dönemde temel markanın reddedilmesi, geri çekilmesi veya korumasını kaybetmesi, uluslararası kaydı aynı kapsamda etkileyebilir. Süre içinde başlayan bir sürecin daha sonra sonuçlanması da bu sonucu doğurabilir. Bu yüzden Türkiye’deki dosyanın itirazları, yenilenmesi ve hukuki durumu, yurt dışı başvuru tamamlandıktan sonra da izlenmelidir. [WIPO Madrid Sistemi rehberi](https://www.wipo.int/edocs/pubdocs/en/wipo-pub-455-2024-en-guide-to-the-madrid-system-international-registration-of-marks-under-the-madrid-protocol.pdf).

Temel markanın etkisini kaybetmesi nedeniyle uluslararası kaydın iptalinde, şartları sağlanıyorsa ulusal veya bölgesel başvurulara dönüştürme imkânı bulunur. Madrid Protokolü kapsamındaki bu işlem için iptal tarihinden itibaren üç aylık süre öngörülür. Dönüştürme, ilgili tarihlerin korunmasına yardımcı olabilir; ancak otomatik gerçekleşmez. Yerel başvuru şartları, kapsam ve resmi ücret kalemleri ayrıca karşılanır. Bildirim alınır alınmaz hangi ülkelerde korumanın sürdürülmek istendiği belirlenmelidir.

Madrid tescili nasıl yenilenir?

Uluslararası kayıt on yıl geçerlidir ve yenilenerek sürdürülebilir. Yenileme işlemi WIPO üzerinden merkezi biçimde yapılabilir. Koruma süresinin bitiminden sonra altı aylık ek süre içinde de ek ücretle yenileme mümkündür. İşletme, yenileme öncesinde hangi ülkelerde korumayı sürdüreceğini ve sicildeki sahiplik bilgilerinin güncelliğini kontrol etmelidir. Yenileme işlemi, seçilen ülkelerdeki kullanım veya diğer yerel yükümlülüklerin yerine getirilmesinin yerini tutmaz. [WIPO yenileme açıklamaları](https://www.wipo.int/en/web/madrid-system/how_to/manage/renewal).

Kullanımın nasıl ispatlanacağı ve kullanılmamanın sonuçları ülkeye göre değerlendirilmelidir. Satış faturaları, ürün ambalajları ve tarihli tanıtım materyalleri, markanın hangi pazarda hangi ürünler için kullanıldığını gösterecek biçimde saklanmalıdır. Bazı ülkelerde ayrıca kullanım beyanı veya delil sunma yükümlülüğü bulunabilir. Türkiye’deki kullanımın her yabancı ülkedeki yükümlülüğü karşıladığı varsayılmamalıdır. Yenileme takviminin yanında ülkeye özgü süreleri ve sorumlu kişileri gösteren ayrı bir takip kaydı tutulmalıdır. [USPTO yerel yükümlülük açıklamaları](https://www.uspto.gov/ip-policy/international-protection/madrid-protocol/outbound-application-process).

Özet

Başvuru hazırlığına başlamak için hedef ülkeleri, o ülkelerde satılacak ürünleri ve kullanılacak marka örneğini tek dosyada toplayın. Türkiye’deki başvuru veya tescil bilgilerini bu dosyayla karşılaştırın; farklılıkları başvuru öncesinde çözün. Ardından ülke bazında araştırma sonucu, seçilen başvuru yolu, resmi ücret kalemleri ve takip sorumlusunu kaydedin. Böylece uluslararası marka tescili kararınız, bütçesi ve sorumluları belirlenmiş bir uygulama planına dönüşür.