İçindekiler

Bir Türk üretici Mart ayında TÜRKPATENT'e patent başvurusu yapar, Haziran'da Almanya'da bir distribütörle anlaşır, Eylül'de Amerika Birleşik Devletleri'nden bir alıcıdan talep alır. Ürün satıyordur. Aslında Mart'ta yanıtlanmış olması gereken soru artık aciliyet kazanmıştır: bu buluş Türkiye dışında tam olarak nerede korunuyor? O an için dürüst yanıt çoğu zaman "hiçbir yerde"dir ve bu eksiği gidermek için tanınan sürenin yarısı çoktan harcanmıştır.
Bir buluşu yurt dışına taşıyan hemen her işletme aynı üç kapıyla karşılaşır. Korumak istediğiniz her ülkede doğrudan, ayrı ayrı ulusal başvuru yapabilirsiniz. Patent İşbirliği Anlaşması kapsamında tek bir uluslararası başvuru yapıp seçenekleri açık tutabilirsiniz. Ya da Paris Sözleşmesi'nin tanıdığı on iki aylık rüçhan hakkını kullanarak sonraki tüm başvurularınızı ilk Türk başvuru tarihinize bağlayabilirsiniz. Bunlar, birini seçip ötekileri attığınız üç rakip ürün değildir. Birbirine geçmiş katmanlardır ve asıl hüner, hangisini hangi pazar için ve hangi sırayla kullanacağınızı bilmektir.
On iki aylık rüçhan süresi, sonraki her şeyi belirler
Yolları karşılaştırmadan önce zihninizde tek bir tarihi sabitleyin: Türkiye'de ilk başvuruyu yaptığınız gün. Paris Sözleşmesi (Türkiye'nin uzun süredir taraf olduğu bir uluslararası anlaşma) uyarınca bu ilk başvuru size on iki aylık bir rüçhan hakkı verir. Bir yıl boyunca, aynı buluş için başka bir üye ülkede yaptığınız her başvuru, ilk Türk başvuru tarihinizde yapılmış sayılır. Bu arada bir rakibin yaptığı her başvuru ve aradaki her açıklama, o ülkede size karşı kullanılamaz.
Bu, tüm sistemdeki en değerli zamanlama kaldıracıdır ve en çok boşa harcananıdır. On iki ayı kaçırırsanız yurt dışında başvuru hakkını yitirmezsiniz, ama rüçhan tarihini yitirirsiniz. Yurt dışındaki başvurularınız bu kez kendi sonraki tarihleri üzerinde, bu arada yayımlanan her şeyin, kendi ürün lansmanınız da dahil, gerisinde durur. Aşağıdaki yolların her biri ya bu pencereyi kullanır ya da onun çevresinde şekillenir; dolayısıyla ilk planlama sorusu asla "hangi yol" değil, "bu on iki aydan ne kadarı kaldı"dır.

Doğrudan ulusal başvurular size en çok denetimi ve en dik başlangıç maliyetini verir
En doğrudan yol, koruma istediğiniz her ülkede, on iki ay dolmadan önce, her birinde yerel bir vekil aracılığıyla ayrı bir ulusal başvuru yapmaktır. Almanya'da başvurun, Amerika'da başvurun, Türkiye'nin komşu ihracat pazarlarında başvurun; her biri o ülkenin hukukuna ve diline göre ayrı bir dosya olarak.
Üstünlüğü kesinliktir. Yalnızca seçtiğiniz ülkeleri korur, parasını ödemediğiniz hiçbir yeri kapsamaz ve her başvuru en baştan yerel uygulamaya göre biçimlendirilebilir; tıpkı iyi hazırlanmış bir yurt içi patent başvurusu gibi, her dosya o ülkedeki uzmanın beklentilerine göre kurulur. İki ya da üç net hedef pazarı olan ve listeyi genişletme niyeti taşımayan bir işletme için doğrudan başvuru çoğu zaman en temiz seçenektir; patentlerin tüm ömrü boyunca bakıldığında, ihtiyaç duymadığınız bir uluslararası katmanın parasını ödemediğiniz için çoğu zaman en ucuz seçenektir.
Sakıncası, tüm maliyetin aynı anda gelmesidir. O ilk yıl içinde çevirileri yaptırmanız, resmi ücretleri ödemeniz ve her bir ülkede bir vekile talimat vermeniz gerekir; hepsi de, buluşun patentlenebilir olup olmadığını söyleyen herhangi bir inceleme sonucu elinize ulaşmadan önce. İnanca dayalı, ağır bir harcama yaparsınız. Ülke listeniz kısa ve oturmuşsa bu makul bir bahistir. Ürünün kaç pazara ulaşacağından emin değilseniz, hepsinin parasını on iki ay içinde ödemek yanlış biçimde bir risktir; bir sonraki yol tam da bu sorunu çözmek için kurulmuştur. Hangi ülkeleri seçerseniz seçin, sağlıklı bir uluslararası patent tescil planı, başvuruları bir dilek listesine değil gerçek ticari pazarlara eşleştirmelidir.
PCT yolu size patent değil, zaman kazandırır
Patent İşbirliği Anlaşması uluslararası bir patent vermez. Böyle bir şey yoktur. Tek bir PCT başvurusunun yaptığı şey, başvuru tarihinizi bir kerede 150'den fazla anlaşma devletinde korumaya almak ve ayrı ulusal başvurulara bölünüp parasını ödemek zorunda kaldığınız anı ertelemektir.
On iki aylık rüçhan süresi içinde, tek bir dilde, tek bir ofise tek bir uluslararası başvuru yaparsınız. Bu tek başvuru, PCT sistemindeki her yerde rüçhan tarihinizi korur. Sonra, her ülkeye on iki ay içinde karar vermek yerine, genellikle rüçhan tarihinizden itibaren otuz ya da otuz bir aya kadar "ulusal aşama"ya giriş hakkınız olur; dosyanın tek tek ülkelere bölündüğü ve yerel maliyetlerin başladığı nokta. Yaklaşık on sekiz ila on dokuz aylık bu erteleme, yolun bütün değeridir.
O pencerede kazandığınız şey bilgi ve zamandır. PCT süreci, buluşunuzun yeni ve buluş basamağı içeriyor görünüp görünmediğine dair bir uluslararası araştırma raporu ve yazılı görüş üretir. Pahalı ulusal başvurulara bağlanmadan önce bu değerlendirmeyi okursunuz. Ayrıca ürünün gerçekte hangi pazarlarda sattığını görmek, yatırım bulmak ya da bir lisans alıcı bulmak için, ülke ülke harcama yapmadan önce bir buçuk yıl daha kazanırsınız. Buluşun önemli olduğundan emin ama nerede satacağından emin olmayan bir girişimci, PCT patent başvurusu için doğal adaydır; çünkü geri dönülmez bir erken seçimi, bedeli ödenmiş bir ertelemeye çevirir.
Bu ertelemenin bedeli gerçektir. PCT katmanı, sonradan yine gelecek olan ulusal maliyetlerin üzerine kendi ücretlerini ekler; dolayısıyla sabit ve çoktan bilinen kısa bir ülke listesi için toplamda doğrudan başvurudan daha pahalıya gelebilir. Kayamayacak tek son tarih ulusal aşama girişidir. Otuz ya da otuz bir ay, aynı anda birkaç ülkede başvuru yapılacak haliyle geldiğinde cep dolusu görünmez; kaçırılan bir ulusal aşama son tarihi, o ülkedeki korumayı genel bir ikinci şans olmaksızın yitirir. Bu nedenle PCT yolu, ek zamanı bir rahatlama olarak değil, sonunda ödenecek bir hesabın ertelenmesi olarak okunmalı; o zamanı satışları görmek, yatırımı bağlamak ve hangi ülkelerin gerçekten girilmeye değer olduğunu netleştirmek için kullanan başvuru sahibi, ertelemenin bedelini fazlasıyla çıkarır.
Avrupa, seçtiğiniz yolun içinde tek bir başvurudur
Avrupa pazarı için ne "ülkeleri tek tek" ne de "bütün PCT dünyası" doğal birimdir. Avrupa Patent Sözleşmesi, Avrupa Patent Ofisi'ne tek bir başvuru yapıp onun, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu onlarca üye devlet için bir kez incelenmesine olanak verir. Tek bir inceleme, tek bir Avrupa patenti, ardından onu gerçekten yürürlükte istediğiniz her ülkede geçerli kıldığınız bir tescil sonrası validasyon adımı.
Bu, yukarıdaki iki yolun da içine düzgünce oturur. Avrupa başvurusunu rüçhan yılı içinde doğrudan yapabilir ya da bir PCT başvurusundan ulusal aşamaya geçerken Avrupa yolunu seçebilirsiniz. Her iki halde de Avrupa genelindeki onlarca ayrı ulusal incelemenin yerini tek bir inceleme alır. Asıl hedefi birkaç Avrupa ülkesi olan bir Türk başvuru sahibi için tek bir Avrupa Birliği patent başvurusu, genellikle her Avrupa ülkesinde ayrı ayrı başvurmaktan çok daha verimlidir; üstelik hangi ülkelerde validasyon yapılacağı nihai seçimini, patentin ne değerde olduğunu bildiğiniz tescil sonrasına bırakır.
Kararlar gerçekte hangi sırayla geliyorsa, o sırayla seçin
Yollar aslında rakip değildir; rüçhan tarihiniz ve pazar haritanız çevresinde dizdiğiniz katmanlardır. Uygulamada karar kısa bir sıra halinde açılır.
- Başvuru tarihinden ve on iki aylık saatten başlayın. Her şey ilk Türk başvurunuza göre zamanlanır. Başka bir şeyi tartmadan önce rüçhan yılından tam olarak ne kadar kaldığını bilin.
- Hedef pazarlarınız az ve oturmuşsa, doğrudan başvurun. Emin olduğunuz, genişletme planınız olmayan iki üç ülke genellikle doğrudan ulusal başvurulara işaret eder (Avrupa ülkelerini tek bir Avrupa başvurusuyla kapsayarak); çünkü kullanmayacağınız bir uluslararası katmanın parasını ödemekten kaçınırsınız.
- Haritanız geniş ya da hâlâ oluşuyorsa, PCT başvurusu yapın. Her pazarı henüz adlandıramıyorsanız ya da yatırım, lisans veya satışları izlemek için ek on sekiz aya ihtiyacınız varsa, PCT yolu bu zamanı satın alır ve ülke ülke bağlanmadan önce elinize bir araştırma raporu verir.
- Avrupa'yı her iki halde de tek başvuru olarak katın. Kapsamda birkaç Avrupa ülkesi olduğunda, bunları ayrı ulusal başvurular yerine tek bir Avrupa patentiyle yürütün ve yalnızca patentin hakkını verdiği yerlerde validasyon yapın.
En pahalı hata "yanlış" yolu seçmek değildir. Karar verirken on iki aylık rüçhan penceresinin kapanmasına izin vermektir; çünkü bu, her yolun dayandığı ilk başvuru tarihini yitirir. İkinci en pahalı hata, uzun bir ülke listesinde inanca dayalı doğrudan başvuru yapmak, sonra çoğunun ürünün hiç ulaşmadığı pazarlar olduğunu görmektir. Başvuruları işin gerçekte gittiği yere eşleştirin, sonra o haritaya uyan yolu seçin. Bu eşleştirmenin gerçek ihracat planınıza göre düzgünce yapılmasını istiyorsanız, patent ekibimiz, saat sizin yerinize karar vermeden önce buluşunuza ait yolları ve son tarihleri önünüze koyabilir.

